بسيار شاد مباش ونسبت به آنچه از دنيا به دست نياوردهاى غمناك وبىتاب مباش ، وبايد همّ وغمّت تنها براي پس از مرگ باشد . »
[ شرح ]
( 57684 - 57672 ) در اين نامه امام ( ع ) ابن عباس را از دو كار نهى فرمود . نخست اين كه نسبت به آنچه از أمور دنيا به دست مىآورد زياد شاد نشود وديگر آن كه مباد ، در بارهء أمور دنيا كه از أو فوت شده بسيار تأسف بخورد ، وبيان فرموده است كه انسان از به دست آوردن چه چيز بايد خوشحال شود ، وبا از دست دادن چه مطلبي بايد اظهار واندوه وناراحتى كند .
( 57722 - 57707 )
فإنّ المرء . . . ليدركه ،
اين عبارات اشاره به نهى از دو عمل بالا كرده ، وجملهء خبري به معناى نهى وانشاء است ولفظ ما در هر دو مورد شامل مطلب دنيوي مىشود .
ما لم يكن ليفوته ،
اين فراز اشاره به اين است كه آنچه از أمور دنيا به دست مىآورد ، امرى حتمي در قضاى الهى بوده ، بنا بر اين رسيدن به آن شايسته خوشحالى زياد نيست .
ما لم يكن ليدركه ،
نيز حكايت از اين مىكند كه آنچه از دنيا از دستش رفته امرى حتمي بوده كه بايد به دستش نمىآمد ، بنا بر اين تأسف بر آن ، سودى كه ندارد هيچ بلكه خودش زيان وضرر معجّلى مىباشد .
( 57758 - 57723 ) در آخر أو را مورد خطاب قرار داده وبه منظور خيرخواهى ونصيحت آنچه را كه بايد بر آن اندوهناك شد ويا شايستهء خوشحالى است وآنچه را كه سزاوار هيچ كدام نيست به اين قرار بيان فرموده است : آنچه داراى اهميت است أمور اخروى است كه بايد انسان براي از دست دادنش غمگين واز به دست آوردنش شاد ومسرور باشد وآنچه به دست آوردنش نبايد مايهء سرور وشادى شود أمور دنيوي است زيرا كه فناپذير است ونزديك شدن به آن سبب دور شدن از آخرت