[ شرح ]
( 55139 - 55130 ) امام ( ع ) در اين خطبه اوصافى براي أهل بيت پيامبر ذكر كرده است از اين قرار :
( 55142 - 55140 ) 1 - آنها مايهء حيات دانش هستند ، علم را تشبيه به موجود زنده كرده كه وجود دارد وسودمند است وبطور مجاز آنان را حيات ناميده واسم سبب را روى مسبب گذارده است .
( 55145 - 55143 ) 2 - آنان سبب مرگ جهل وناداني مىباشند ، از راه استعاره براي ناداني ، موت ومرگ قائل شده است ، زيرا با وجود ايشان جهل معدوم وفانى مىشود ومانند جملهء پيش ، لفظ موت را از باب مجاز ، بر آنها اطلاق فرموده است .
( 55149 - 55146 ) 3 - حلم وبردباريشان حكايت از دانش آنان مىكند چون علم به موقعيّتهاى حلم دارند واين جمله اشاره دارد به اين كه ميان دو صفت پسنديدهء دانش وبردبارى تلازم برقرار است ، بنا بر اين أهل بيت پيامبر چون به ارزش وموقعيت بردبارى عالم هستند از اين رو در تمام موارد ، حلم وبردبارى نشان مىدهند .
( 55158 - 55154 ) 4 - سكوت آنان از محكم بودن بيانشان در مواقع سخن گفتن حكايت مىكند زيرا كسى كه بداند در كجا وچه وقت بايد سكوت كرد موارد سخن گفتن را هم مىداند وگرنه هر وقت وهر جا وبىمورد به سخن خواهد پرداخت يعنى در موضع سكوت حرف مىزند واين بر خلاف علم خواهد بود .
5 - آنان با حق مخالفتي ندارند يعنى چون به حق وراههاى وصول به آن ، علم وآگاهى دارند وحلاوت آن را چشيدهاند ، از آن دست برنمىدارند وبه سوى صفت ناپسند افراط وتفريط گرايش پيدا نمىكنند .
( 55165 - 55159 ) 6 - وچون علم به حقيقت دارند ، در آن اختلاف وجنگ ونزاعي راه نمىاندازند .
( 55169 - 55166 ) 7 - ايشان پايهها وستونهاى اسلام هستند اين نامگذارى استعاره است ،