هماهنگى با شورشيان مورد تأييد واقع شده وبهانهاى بود براي كساني كه بعدها به خونخواهى عثمان برخاستند وجنگهاى جمل در بصره وصفين را به وجود آوردند .
( 55287 - 55278 )
واللَّه . . . تا آخر .
در معناى اين جمله چند احتمال وجود دارد :
1 - يكى از شارحان چنين مىگويد : حضرت مىخواهد بفرمايد آن قدر در دفاع از عثمان كوشش كردهام كه با توجه به زيادى خلافها وبدعتهاى وى ، مىترسم از گنهكاران به حساب آيم .
2 - احتمال ديگر اين كه به اندازهاى از أو دفاع كردم كه ديگر خوف جانى برايم دارد زيرا ايستادن در مقابل اين همه جمعيت كه عليه أو قيام كردهاند اين گمان را به وجود مىآورد كه آنان بر من حمله كنند ومرا به قتل برسانند واين خود گناهى است .
3 - احتمال سوم اين كه مىترسم زيادة روى در دفاع از وى باعث ايجاد اختلاف وكشمكش شود وبه منظور دفاع از خود ، دست به شمشير دراز كنم يا با دست خود ، كسى را بيازارم وگفتههاى ناشايست از من يا ديگران صادر شود كه اين خود گناه است .