خطا وعملي خلاف از أو ديده نشد ، واين مطلب به آن دليل بود كه تربيت در دامن رسول خدا وعبادات ورياضتهاى شرعي ، عامل چيرگى عقل بر دو نيروى خشم وشهوت وسبب مغلوبيّت نفس اماره است كه خود سرچشمهء خطاى در گفتار وخلاف در رفتار مىباشد ، ودر نتيجة اين أمور ترك رذايل ودورى از گناه ومعصيت ، ملكهء نفساني وخلق وخوى وى گرديد واين همان مقام عصمت از هر گونه خطاست كه در حق آن حضرت وبقيهء معصومين از فرزندان وى ادعا شده است وجاى هيچ گونه انكارى نيست :
منظور از فرشتهاى كه مىفرمايد از أول زندگى همدم پيامبر بود جبرئيل است كه در اصطلاح گروهى از دانشمندان اسلامى تعبير به عقل فعال مىشود وهمراهى با أو اشاره به آن است كه نفس مقدس آن حضرت از أول طفوليت تحت تربيت وى بود وبر حسب استعداد كاملى كه در طبيعت أو وجود داشت علوم ومكارم اخلاقى وبقيهء راههاى رسيدن به مقام قرب الهى را به أو افاضه مىكرد . ودر ضمن يادآورى موقعيتهاى خود با پيامبر ، اشاره به تربيت آن حضرت به وسيله فرشتهء وحى مىكند تا خاطر نشان سازد كه علوم ومعارف ومكارم اخلاقى وسجاياى نفساني رسول أكرم در خود وى نيز به وسيلهء تبعيت از پيامبر ، تحقق يافته است .
از مطالبى كه در بارهء پيامبر با فرشته ونگهداريش به سبب أو ، ذكر شده روايتي است كه از امام باقر ( ع ) نقل شده است كه فرمود : خداوند بر حضرت محمد ( ص ) فرشتهء با عظمتي را موكل ساخته بود كه از آغاز انفصال از شير خوارگى أو را به كارهاى خير ومناسب ، راهنمايى كند وبه مكارم اخلاق وأدار سازد و ، وى را از شرور وخويهاى نامناسب باز دارد ، وأو كسى است كه در سن جوانى كه هنوز به درجهء پيامبرى نرسيده بود پيوسته اين ندا به گوشش مىرسيد :
السلام عليك يا محمد يا رسول اللَّه وچنان گمان مىكرد كه اين ندا از سوى سنگها
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 529
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٥٢٩