محترم خود را در محلهاى ياد شدهء خوش وشادىآور قرار دهد اين كار را مىكرد وكبراى آن اين است : اگر اين كار را انجام مىداد به دليل كمي ابتلا وآزمايش اجر ومزد كم مىشد ، وتقدير استثناى قياس اين مىشود : اما اين امر بر خداوند روا نيست زيرا أو مىخواهد كه رحمت وثوابش بر همه افزايش يابد وهر كس به كمال نفساني خود برسد ، واين امر تحقق نمىيابد مگر با كامل شدن استعداد به سبب تحمل شدايد وسختيها ، پس به اين دليل خداوند اراده نكرد كه خانهء خود را در اين مكانها قرار دهد تا مستلزم ضعف امتحان وآزمايش شود .
( 44635 - 44612 )
عبارت : دنوّ الثمار ،
نزديك بودن ميوه ، كناية از سهل الوصول وحاضر بودن آن مىباشد ودر هم پيچيدن ساختمانها كناية از نزديك بودن بعضي از آنها به بعضي ديگر است . واژهء برّة به معناى يك دانه گندم است وگاهى به جاى اسم جنس نيز به كار مىرود وگفته مىشود : هذه برّة حسنة يعنى اين گندم نيكويى است ، نه به معناى يك دانه گندم .
( 44682 - 44645 )
ولو كان الأساس . . . من الناس ،
اين عبارت قياس مضمر استثنايى ديگرى است كه خلاصهاش اين است : اگر خداوند خانهء خود را از اين گونه سنگهاى روشن گرانبها قرار مىداد شك مردم در بارهء صداقت پيامبران وانتساب خانه به خداوند تخفيف مىيافت ، وبه آسانى باور مىكردند ، زيرا وقتي كه پيغمبران با حالت فقر وپريشانى مشهور مىباشند وخانهء خدا از اين سنگهاى سياه وتاريك ساخته شده ، شك وترديد در اين كه اينها از طرف خداى قادر وبىنياز است قوّت مىيابد ولى با فرض اين كه پيامبران داراى عزت وپادشاهى باشند وخانهء خدا هم از سنگهاى گرانبها باشد ، ديگر اين شك وترديد وجود نخواهد داشت بلكه خود رياست وعزت آنان ونفاست سنگها مردم را وأدار به دوستى آنان وپذيرش ايشان مىسازد ، زيرا اين امر مناسبتر است با كمالى كه أنبيا به خدا