كردن مو بر محرم حرام است وفديه دارد وروشن است كه اين عمل خود باعث زشتى وقباحت منظر مىشود وروش معمول را كه به منظور حفظ زيبايى ، موها را اصلاح مىكنند بر هم مىزند .
( 44590 - 44572 )
ابتلاء وامتحانا واختبارا وتمحيصا ،
اين چند كلمهء منصوب مفعول له براي فعل امر اللَّه آدم مىباشند ، واحتمال ديگر آن است كه هر يك مفعول مطلق براي فعل محذوف از جنس خود باشد ، اين چهار كلمه مترادف وهمه مفيد يك معنا مىباشند ولى براي تأكيد ذكر شدهاند ، تأكيد اين كه خداوند حاجيان را به شدت تحت آزمايش قرار داده است تا آمادگى بيشتر واستحقاق افزونترى براي ثواب وپاداش پيدا كنند ، واز اين رو مىفرمايد : خداوند خانهء خود را سبب نزول رحمت ووسيلهء ايصال به بهشت قرار داد . ونيز با اين جملهها تأكيد كرده است صدق گفتار خود را كه قبلا فرموده بود : « هر اندازه آزمايش واختبار زيادتر باشد اجر ومزد افزونتر خواهد بود » زيرا موقعى كه خداوند بندگانش را با دستور انجام دادن اعمال حج وعبادتهاى مربوط به آن آزمايش فرمود ، اعمالي كه بدنها را رنج مىدهد وباعث تحمل زحمت سفرهاى طولانى مىشود واز اين رو كه زيارة خانهاى است تشكيل يافته از سنگهاى بىخاصيّت كه نه حرفى را مىشنوند ونه چيزى را مىبينند ، تمام تعلقات دنيا وكبر وخودخواهى را از آدمي دور مىسازد ، در اين صورت آمادگى براي پذيرش رحمت الهى وافاضهء ثوابهاى أو بيشتر خواهد بود از آمادگى كه در ساير عبادتها نصيب آدمي مىشود . بنا بر اين اجر وپاداش در اين عبادت كاملتر وبزرگتر از بقيهء عبادات مىباشد .
( 44644 - 44591 )
ولو أراد اللَّه . . . ضعف البلاء ،
اين جمله صغراى قياس پنهان استثنايى است كه استثناى آن حذف شده ونتيجهء قياس ديگرى است كه از دو متصله تشكيل يافته كه صغرايش اين است : اگر خدا اراده مىكرد كه خانهء