گرسنگى روزه ، مايهء فروتنى مىباشد ، وپرداخت زكات موجب صرف محصولات زمين وغير آنها ونيازمندان ومستمندان مىشود ، به آثار اين اعمال توجه كنيد كه چگونه شاخههاى درخت تفاخر را درهم مىشكند واز جوانه زدن كبر وخود پسندى جلوگيرى مىكند . »
[ شرح ]
( 44084 - 44051 ) أمير المؤمنين ( ع ) در اين قسمت از خطبهء شريف چند دستور براي پيروان خود يادآور مىشود :
1 - به آنان دستور مىدهد از عقوبتهاى الهى كه بر گردنكشان ملتهاى گذشته وارد شد ، عبرت بگيرند ، وراه عبرت گرفتن آن است كه انسان عاقل به حالت آنها بيانديشد وتوجه كند كه آنچه به آنان رسيده خودشان باعث آن بودند ، زيرا بر اثر تكبر از أطاعت امر خدا سرپيچى كردند ، وبر بندگان خدا فخر ومباهات نمودند ، چنان كه در قرآن به اين مطلب اشاره كرده است
« قالَ الْمَلَأُ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا مِنْ قَوْمِهِ لِلَّذِينَ اسْتُضْعِفُوا لِمَنْ آمَنَ مِنْهُمْ
. . .
فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دارِهِمْ جاثِمِينَ *
« 38 » » واز اين قبيل آيات وإشارات در قرآن فراوان است ، وكسى كه در اين أمور انديشه كند به خود خواهد آمد واز ترس اين كه به مثل عقوبتهاى آنها گرفتار شود ، از قدم گذاردن در راه آنان خوددارى خواهد كرد .
2 - آنها را امر مىكند كه از خفتن گردنكشان در ميان قبر پند واندرز بگيرند ، ببينند آنان كه در دنيا بر خود مىباليدند وباد وتكبر داشتند چگونه هنگام مرگ چهرهها وپهلوهايشان بر روى خاك نهاده شده وآن عزّت موهومى وغرور خودخواهى به اين ذلت وخوارى واقعي تنزل يافته واز اين امر پند واندرز
هامش
( 38 ) سوره أعراف ( 7 ) آيههاى ( 75 و 78 ) يعنى : سردمداران قوم ثمود كه تكبر ورزيدند به مؤمنان كه ضعيف شمرده مىشدند گفتند . . . ، پس ايشان را صاعقهء آسمانى فرا گرفت وهمگى وارد صبح شدند در حالي كه در خانهء خود به زانو در روى زمين افتاده بودند .