شعار جاهليت هستند كه شمشيرها را به دست مىگرفتند وشعار مىدادند كه يا لفلان وبا اين فرياد قبيلهء خود را به يارى مىطلبيدند وآشوب به پا مىكردند چنان كه در مورد سبب اين خطبه بيان شد وبه همين دليل است كه اين گونه شعارها كه باعث ايجاد فتنه مىشود ، در اسلام ممنوع است ونيز به اين مناسبت روايت شده است كه ابىّ بن كعب شنيد مردى صدا مىزند يا لفلان ، ابىّ از اين شعار ناراحت شد وبه أو گفت : آلت پدرت را گاز گرفتى ؟ شخصي كه آن جا بود واين حرف را شنيد به أبى گفت : اى أبو منذر ، چرا اين حرف زشت را بر زبان راندى ؟ ابىّ گفت از پيامبر شنيدم كه فرمود : « هر كه به شعارهاى زمان جاهليت بگرايد به أو ، اين نسبت بدهيد وبطور آشكار بگوييد به كناية وپوشيده سخن نگوييد « 35 » » عزاء ، اسم مصدر از اعتزاء مىباشد يعنى شعار .
( 43990 - 43978 )
فاتقو اللَّه ولا تكونوا . . . ،
پس از بر حذر داشتن مردم از أطاعت شيطان وتسليم بىقيد وشرط در مقابل سردمداران وپيشينيان ، آنان را به داشتن تقوا امر مىكند وآنان را نهى مىكند از آن كه كارهايى انجام دهند كه ضدّ نعمتهاى الهى بر آنان باشد يعنى در برابر نعمتهاى خداوند گناه ومعصيت كنند كه اين كفران وباعث زوال واز بين رفتن نعمت بلكه تبديل آن به نقمت وعذاب مىشود ، ودر عبارت ديگر به طريق استعاره ايشان را از اين عمل باز مىدارد ، وكساني را كه بر اثر گناه وكفران باعث زوال نعمت مىشوند به عنوان حسّاد نام مىبرد ومىگويد در بارهء وجود نعمت ، أهل حسد نباشيد به اين دليل كه چون باعث از بين رفتن نعمت مىشوند گويا بر وجود نعمت حسد مىورزند ومىخواهند كه نباشد .
( 44002 - 43991 )
ولا تطيعوا الأدعياء ،
بعضي در معناى كلمهء أدعياء مىگويند منظور از آن
هامش
( 35 ) من تعزّى بعزاء الجاهلية فاعضّوه بهن أبيه ولا تكنوا ( پيامبر أكرم ( ص ) ) .