مِنْ أَجْلِ ذلِكَ كَتَبْنا عَلى بَنِي إِسْرائِيلَ أَنَّهُ مَنْ قَتَلَ نَفْساً بِغَيْرِ نَفْسٍ أَوْ
« 29 » » يعنى شدت كيفر وجاودانگى آن مانند آن است كه شخصي همهء انسانها را به قتل رسانده باشد ونيز مىفرمايد
« وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِناً مُتَعَمِّداً . . .
« 30 » » ورواياتى به اين مضمون نيز نقل شده است كه از جمله قول پيامبر أكرم است كه مىفرمايد :
هر كس روش نامناسبى را در جامعه برقرار سازد ، بار گناه آن وگناه آنان كه به آن عمل كنند تا روز قيامت به گردن وى باشد ، وقابيل نخستين كسى است كه آدم كشى را در جهان مرسوم ساخت پس گناه تمام قاتلان تا روز رستاخيز به گردن أو خواهد بود وروايت ديگرى از آن جناب نقل شده است كه : هر فردى كه از روى ستم كشته شود قسمتى از گناه آن به گردن فرزند نخستين آدم مىباشد ، واين به آن سبب است كه أو اين عمل زشت را مرسوم كرد .
( 43887 - 43863 )
الا وقد امعنتم . . . ،
پس از شرح خطاكاريهاى شيطان وسوء عاقبت أو ، كه پيشرو گردنكشان است واشاره به كيفر مداوم اولين فرزند گناهكار حضرت آدم ، كه نخستين روندهء راه ناپسند شيطان بود ، مردم زمان خود را كه از طريق مستقيم ديانت وولايت منحرف شدهاند هشدار مىدهد كه بدانيد شما هم اكنون در راه فساد وستمكارى افتاده وبلكه در درياى معصيت وخطا غوطهوريد به فكر خود باشيد وهر چه زودتر خويش را از اين منجلاب برهانيد .
چنان كه از ظاهر عبارت برمىآيد روى سخن حضرت با پيروان معاوية است كه به جنگ با آن حضرت وياران أو ، وخدا وتمام اوليايش برخاسته بودند ، وبطور مكرر جامعه را در مورد صفت ناپسند خود پسندى وبر خود باليدن از خداوند وعقوبت أو بر حذر داشته است واين كه در فرمايش خود دو صفت ،
هامش
( 29 ) سوره مائده ( 5 ) آية ( 31 ) ، يعنى : به اين دليل در جامعهء بني إسرائيل مقرر كرديم كه هر كسى انسان بىگناهى را كه نه قتل نفس كرد . ونه فسادى به پا كرده ، به قتل برساند ، چنان است كه تمام مردم را كشته است .
( 30 ) سوره نساء ( 4 ) آية ( 92 ) يعنى : وهر كس از روى عمد وآگاهى شخص با ايمانى را بكشد . . .