شده ، واز توجه به أسباب خشنودى از محبوب از أو حاصل مىشود واز طرفي خداوند متعال بكلى از تاثرات واين گونه عوارض بدور مىباشد به اين علت محبّت ورضاى از طرف خدا را به « غير رقّة » مقيد كرده است يعنى محبت ورضاى خدا موجب تأثير وتأثر در ذات حق تعالى نيست .
( 41345 - 41339 )
54 - ويبغض ويغضب من غير مشقّه ،
حق تعالى بدون رنج ومشقت به خشم وغضب در مىآيد ، بغض خداوند نسبت به بنده معنايى بر ضد محبّت وى نسبت به أو مىباشد وآن چنين است كه از عطا كردن ثواب وپاداشهاى نيك به أو كراهت ، دارد به اين دليل كه مىداند اين بنده شايستگى هيچ گونه محبّت را ندارد پس بايد أو را كيفر كرد وبه خوارى ومذلّت دچارش ساخت .
معناى اين صفت در انسان آن است كه آدمي به دليل درد وضررى كه از ناحيهء غير تصور مىكند أو را ناپسند مىداند وبا شدت اين معنا نفرت شديد پيدا مىشود . نيروى غضب تحريك مىشود وقصد ذليل ساختن وى مىكند ، اما غضب ، در خدا از آن جا ناشى مىشود كه وى نسبت به مخالفت بنده وعصيان أو آگاهى كامل دارد ودر انسان حركت نفساني وشعلهور شدن قوهء غضبيّه است تا براي مبارزه با آزار وضررى كه در طرف مقابل تصور مىكند برخيزد وچون دو صفت بغض وغضب باعث به جوش آمدن خون قلب وسبب ايجاد زحمت ورنج براي دارندهء اين دو صفت مىشود لذا هنگام اطلاق آنها بر خداوند با ذكر عبارت من غير مشقّة از اين معنا احتراز فرموده است وچنان كه در بعضي از صفتهاى گذشته خاطر نشان ساختيم اين جا نيز نسبت دادن صفتهاى دوستى ، خشنودى ، خشم ، ونفرت به خداوند به معناى مجازى آنها واز باب ذكر ملزوم وارادهء لازم مىباشد زيرا لازمهء معاني حقيقي اين واژهها نقصان وامكان صاحب آنهاست .
( 41351 - 41346 )
55 - يقول لما أراد كونه ، كن ، فيكون ،
از ويژگيهاى ديگرى كه حضرت