1 - از آن جمله مواضع خوردن ومجارى تغذيهء وى مىباشد : دهان وحلق وبقيهء آنها .
2 - قسمتهاى بالاى تنهء آن ، از سر گرفته تا كمر وميانهء آن وقسمتهاى پايين بدنش .
3 - قسمتهاى داخلي وى از قبيل دندههاى قوسي شكل يا چيزى كه همان فايده را دارد بطور مجاز اين نام را به آن دادهاند كه أطراف شكم را فرا گرفته است .
4 - اعضايى كه در جزء مهمّ بدن يعنى سر قرار دارد ، از قبيل چشم وگوش وى كه مجراى دو نيروى بينايى وشنوايى وى مىباشند .
تمام اينها كه ذكر شد با نهايت كوچكى وظرافتى كه دارند آدمي را به شگفتى ودقت وأدار مىكند كه بيانديشد وبه حكمت وتدبير سازندهء آن پى ببرد ، مادّهء قضا كه در اين جا به كار رفته به معناى انجام دادن است يعنى اگر در اين أمور كه گذشت تفكر وانديشه كنى تعجب خواهى كرد ، احتمال ديگرى هم داده شده كه به معناى مرگ باشد يعنى از شدت تعجب خواهى مرد وبنا بر احتمال أخير ، نصب كلمهء عجبا به دليل مفعول له بودن است ، وپس از بيان اين شگفتيها كه آدمي را به تعجب وتفكر وامىداشت صانع حكيم ومدبّر آنها را به عظمت وتعالىّ ياد كرده وعلّت آن را هم بعضي از آثار صنع حضرتش در خلقت اين موجود ريز عجيب قرار داده است كه عبارت از آن است كه چگونه جثّهء كوچك آن را روى دست وپايى به ظاهر ضعيف وپايههايى ظريف قرار داده ودر آن استخوانها ورگ وپى ، مرتب ومنظم استوار ساخته است بدون اين كه در آفرينش اين اعجوبهء خلقت شريكي داشته يا ديگرى وى را كمك كرده باشد واين خود از يك سو ، تدبير وحكمتى را كه در اين اندام ريز نهفته است نشان مىدهد واز سوى ديگر حكايت از عظمت خالق وآفريننده آن دارد .
( 40657 - 40639 )
ولو ضربت . . . النّخله ،
اگر مركب نفست را در ميدانهاى انديشه به