به شهري بفرستد كه به حال مردمش رسيدگى كرده وبا تشويق وتهديد آنان را به أطاعت سلطان در آورد ، لازم است هنگامى كه مىخواهد به مركز باز گردد گزارشى از أطاعت پيروان وسركشى مخالفان داشته باشد وطبيعي است آنان كه فرمان مولى را به جان خريده ودستورهاى أو را مو به مو اجرا كردهاند دوست دارند كه اعمال نيكشان نزد رهبر كشور بازگو شود ، وبه اين دليل به فرمانرواى خود نزديك مىشوند ومىخواهند خود را در قلب أو جايگزين سازند واز أو درخواست كنند كه دل خود را متوجه آنها كرده براي ايشان اهميت قايل شود .
كلمهء بال [ در اين جا ] به معناى امر مهم ومورد اهميت است وممكن است تقدير سخن امام ( ع ) اين باشد واجعلنا من مهمات بالك يعنى ما را از همه بيشتر به خاطر داشته باش بنا بر اين تقدير كلمهء مهمّات كه مضاف بوده حذف شده است .
پيامبر أكرم ده سال پس از هجرت رحلت فرمود ، ولادتش عام الفيل وبعثت وى در سن چهل سالگى پس از ترميم خانهء كعبه « 1 » واقع شد ودر پنجاه وسه سالگى به مدينه هجرت فرمود ودر هنگام وفات شصت وسه سال از سنّ مباركش گذشته بوده ونقل شده است كه روز ولادت وورود به مدينه وهمچنين رحلت آن حضرت روز دوشنبه بوده وشب چهارشنبه در خانهء عايشه ، همان جا كه وفات يافته بود به خاك سپرده شد ، در حالي كه حضرت علي ( ع ) به اتفاق عباس بن عبد المطلّب وفرزندش فضل عهدهدار غسل آن حضرت بودند ، راجع به اين موضوع وچگونگى دفن رسول خدا در شرح خطبهء 188 ذيل سخن امام ( ع ) ولقد علم المستحفظون ، مطالبى را بيان داشتيم « 2 » . توفيق از خداوند است .
هامش
( 1 ) چنان كه مورخين نوشتهاند پنج سال قبل از بعثت ، قريش خانهء كعبه را خراب كردند وآن را توسعه دادند .
( 2 ) صفحه 439 ، ج 3 ، عربى .