بخشندهاى است كه هيچ گونه منع وبخلى در ذات أو متصور نيست وأو به نيازمندى واستحقاق وآمادگى أهل توكل آگاهى كامل دارد وبه اين سبب هنگامى كه توكل كنندگان به دليل توكل درست ، شايستگى پذيرش رحمت حق تعالى را يافتند ، به اندازهء استعداد وظرفيتشان ، از كمالات نفساني وبدني بدون درنگ وترديد ودور از نقص ونياز به درخواست برايشان افاضه مىشود ، بنا بر اين خداوند متعال از نظر رسيدگى به كارهاى اولياى خود واصلاح أمور آنها از همه مصلحان استوارتر وسريعتر است .
( 53941 - 53927 ) 3 - خداوند به اسرار ورازهاى پنهانى مردم آگاه است ، به دليل اين كه در همه جا وهمهء شرايط براي اصلاح أمور اولياى خود حضور دارد ، وبه منظور بيان كمال علم حق تعالى ودورى از نقصان وكمبودى آن چنين مىگويد :
خدايا تو نسبت به باطن اشخاص آگاهى واز مقدار عقلها واز تفاوت ظرفيتها واستعدادها خبر دارى آن گاه با اين سخن اسرار باطني آنان براي تو آشكار ومكشوف است ، بر آنچه سابقا بدان اشاره رفت تأكيد فرموده است كه علم خداوند متعال بر باطن آنها احاطه دارد ، زيرا كه آنان ، به كمال بندگى وخضوع در برابر حق واين كه هيچ چيز آنها بر خدا پوشيده نيست اقرار دارند .
( 53945 - 53942 )
وقلوبهم إليك ملهوفه ،
يعنى دلها در افسوسند كه به وصال أو برسند ودر پيشگاه أو حضور يابند ، واين نشانگر كمال محبت دلها به خدا وتمايل آنهاست به آنچه نزد وى مىباشد .
( 53950 - 53946 )
ان اوحشتهم الغربة آنسهم ذكرك ،
چنان كه معلوم مىشود منظور از غربت در اين جا غربت وتنهايى در دنياست واين عبارت حاكى از آن است كه اولياى خدا از وى طلب انس مىكند وأنيس آنها هم اوست .
( 53959 - 53951 )
وان صبّت . . . بك ،
اشاره به آن است كه دوستان خدا در هنگام نزول