وحال آن كه پوسيدگى با سينهء خود آنها را آرد كرده وكلمهء طحن را براي اين معنا كه كهنگى وپوسيدگى بدنهاى آنان را تباه ساخته استعاره آورده وواژهء كلكل را هم كه به معناى سينه واز لوازم مشبّه به است به منظور ترشيح براي آن ذكر كرده است وهمچنين لفظ اكل را كه به معناى خوردن است براي اين معنا كه سنگها وخاكهاى گور بدنهاى مردگان را به نابودى كشاندهاند استعاره آورده است .
( 53869 - 53862 )
وكأن قد صرتم . . . المستودع ،
واژه كأن از حروف مشبههء به فعل ومخفّفه از مثقّله است ، اسم آن ضمير شأن وخبرش قد صرتم است واشاره است به اين كه شما هم مثل گذشتگان خود گويا اكنون به سرنوشت آنان دچار شدهايد .
( 53877 - 53870 )
وارتهنكم ذلك المضجع ،
گويا قبر ، محلّ أقامت شما شده است وشما را از ساكنان پا بر جاى خود به حساب مىآورد ، واين كه قبر را براي مردگان به عنوان مستودع يعنى جايگاه موقّتى وامانت ذكر كرده به اين دليل است كه براي هميشه در آن جا نيستند بلكه در آينده كه روز قيامت است از آن جا بيرون مىآيند وبه صحنهء رستاخيز وسپس قرارگاه ابدى خود رهسپار مىشوند .
( 53904 - 53878 )
فكيف بكم . . . القبور ،
در آخر ، امام ( ع ) به منظور اين كه مردم را به كارهاى نيك وعبادات تشويق كند واز هوا وهوس واعمال گناه ومعصيت باز دارد ايشان را به أحوال روز رستاخيز وهول وهراسهاى آن هشدار مىدهد وبه عنوان پرسش كه آگاه كنندهتر است توجه آنها را جلب كرده است ، ودر ذيل اين سؤال به اين نكته اشاره فرموده است كه در آن روز در حقيقت آدمي بيدار شده ونسبت به آنچه از خير وشرّ كه پيش فرستاده واعمالي كه در دنيا انجام داده آگاه مىشود ، به سوى مولاي حقيقي ومعبود واقعي بازگشت مىكند كه در اين صورت بطلان تمام معبودهاى باطلى كه در دنيا آنها را حق مىپنداشتهاند آشكار مىشود . توفيق از خداوند است .