بابت صدقه است يا زكات واجب ، امّا تو از اين سه قسم كدام را اراده كردهاى ؟
واين كه حضرت در بيان اين عناوين اسمى از هديه نبرده است از اين لحاظ است كه هيچ عاقلى تصور نمىكرد كه علي ( ع ) از كسى هديهاى را بپذيرد ، بويژه در زمان حكومت وخلافتش زيرا آنچه هديه آورنده ودر عوض هديهء خود از آن حضرت مىخواست يا حق بود ويا باطل ، اگر حق بود كه على بدون هديه آن را انجام مىداد واگر باطل بود به هيچ وجه امام زير بار آن نمىرفت پس در هيچ صورت هديه وجهي نداشت ، وبا اين دليل بود كه وقتي در پاسخ سخن حضرت ، گفت : اين هديه است ، حضرت با ناراحتى أو را به ديوانگى وهذيان نسبت دادند ، پس از آن كه امام ( ع ) نيكى صرف مال را براي آن شخص هديه آورنده در سه عنوان منحصر فرمود ، با اين سخن كه اين بر ما حرام است دو قسم آن را كه صدقه وزكات است باطل كرد ، ونيازى به ردّ كردن صلهء رحم هم نبود به اين دليل كه وى هيچ گونه نسبت خويشاوندى با حضرت نداشت بنا بر اين معلوم بود كه عنوان صله رحم نداشته است ، طارق « 1 » ، در پاسخ امام ( ع ) گفت :
هيچ كدام از اينها كه مىفرماييد نيست بلكه تنها هديه است وى با اين سخن خود كه عنوان چهارمى اظهار كرد در حقيقت اشاره كرد به اين مطلب كه بخشش مال در راه خدا منحصر به سه عنوان فوق نيست بلكه به صورت ديگرى هم ممكن است باشد وآن هديه است كه من آوردهام .
( 53593 - 53585 )
فرمايش امام ( ع ) هبلتك الهبول . . . ،
حضرت از پاسخ أو كه گفت :
اين چيزى نيست جز هديه ، درك كرد كه غرض أو نيرنگ وفريب است ، قصد دارد امام را به خود متوجه سازد واز وى كمك بگيرد ودر نتيجهء اين كمك كه بر خلاف دستور خداست ، أو را از دين خارج كند ، لذا در اين سخن به أو
هامش
( 1 ) طارق كسى است كه در شب به خانهء ديگرى وارد شود واين جا منظور همان كسى است كه در شب بر حضرت وارد شد ومىخواست با رشوه به نام هديه از امام كمك بگيرد .