( 18064 - 18048 )
قوله عليه السلام : إذا قلصت حربكم :
جملهء فوق تفسيري است بر أمور ناپسندى كه لزوما روزى بر آنها نازل مىشد .
لفظ « تقليص » - جمع كردن لباس « تشمير » - دامن به كمر زدن ، استعاره از جنگ آورده شده است ، جهت استعاره ، تشبيه كردن جنگ ، به كوششگرى است كه فوق العادة در كأرش جدّى باشد . بدين توضيح كه شخص جدّى وتلاش گر ، هرگاه بر انجام كارى تصميم جدّى بگيرد ، دامن لباسهاى بلند خود را از پايين جمع وبه كمر مىزند ، تا دست وپا گير نباشد وآمادگى كامل بر انجام كار پيدا كند ، وبا تمام وجود خود را آماده سازد وبدين سان هرگاه جنگ بخواهد پا بميدان گذارد تمام كوشش خود را براي نزول آماده مىسازد وبر مردم وارد مىشود .
لفظ « واو » در عبارت « وضاقت » براي عطف آمده وفعل ضاقت را بر شمرّت عطف گرفته است وفعل « تستطيلون » بعنوان حال در موضع نصب قرار دارد .
( 18070 - 18065 )
قوله عليه السلام : حتى يفتح اللّه لبقيّة الأبرار منكم
آنان كه در زندگانى وديانت تسليم بنى اميّه باشند ، خداوند راهگشاى ابرار ونيكان مىشود وبه دست آنان هلاكت وزوال دولت بنى اميّه را فرآهم مىسازد .
( 18079 - 18071 )
قوله عليه السلام : انّ الفتن إذا أقبلت تشبّهت :
يعنى فتنه در آغاز امر ودر ذهنيّت مردم شبيه حق است ، امّا پس از آن كه كار خود را به انجام رساند وبازگشت مردم مىفهمند كه فتنه بوده است ( ولى ديگر بسيار دير شده ، هرج ومرج رواج يافته ، وكارها بشدّت بر اثر فتنه وآشوب در هم ريخته شده است . ) پس از بازگشت فتنه ، بيشترين اثر نامطلوب فساد آن در دولتها پديد مىآيد وتمام مردم بوضوح در مىيابند كه آنچه دولتها انجام مىدهند فتنه وفساد وگمراهى از راه خداست ؛ وهمين فهم عمومى از فساد دولتها نشانهء از بين رفتن فتنه وبشارتى بر پايان يافتن ظلم در آن مقطع زماني است .
( 18084 - 18080 )
قوله عليه السلام : ينكرن مقبلات ويعرفن مدبرات :
اين جملهء امام ( ع )