داشتند . مانند طلحه وزبير .
نظر به مشكلات وحوادث آينده بود كه فرمود : به پيشواز أموري مىرويم كه چهرهها ورنگهاى گوناگونى دارد ، بدان هيبت وصلابت كه دلها تحمّل صبر بر آن أمور را ندارند وخردها نه تنها پذيراى آنها نيستند ، بلكه از قبول آن أمور به دليل مخالفت با شريعت ونظام هستى ابا وانكار دارند . أمور آيندهاى كه امام ( ع ) بر آنها واقف وآگاه بود ، اختلاف مردم وتحليلهاى نادرست وشبهات بيهوده وباطلى بود كه بعدها تحقق پذيرفت ؛ مانند تهمتهايى كه معاوية ومردم بصره بر آن حضرت زدند وأو را متهم به قتل عثمان كردند ويا خوارج أو را متّهم به قبول حكميت در جنگ صفّين كردند . چهرهها ورنگهاى مختلفي كه در عبارت حضرت آمده است استعاره بالكناية از همين اتهامات مىباشد .
( 17889 - 17881 )
قوله عليه السلام : وإنّ الآفاق قد أغامت والمحجّة قد تنكّرت
ابرهاى تيرهء ظلم وجهل أطراف بلاد ودلها را فرو پوشانده وناداني مردم شريعت را منكر گرديده است امام ( ع ) در عبارت فوق لفظ « غيم » را براي فروپوشى آفاق وكرانه دلها استعاره به كار برده وكناية از اين است كه تاريكهاى ستمگرى وناداني دلها را در جهت فساد وتباهى دگرگون كرده است . وجه شباهت اين است ، چنان كه از ابر ورعد وبرق چيزى جز نزول باران انتظار نيست از دلهاى تاريك ستمگران چيزى جز شرّ وفساد انتظار نمىرود .
عبارت « محجّة » اشاره به آشكار بودن راه شريعت وانكار آن به دليل ناداني مردم وعدم رفتار به احكام آن مىباشد .
( 17907 - 17890 )
قوله عليه السلام : واعلموا إلى قوله عتب العاتب .
پس از آن كه امام ( ع ) قبول خلافت را رد كرد وصداقت آنها را در تمايل بخلافت خويش دانست شرايطى براي قبول خلافت بيان كرد ونحوه برخورد خود با مسائل اجتماعي ويا كيفيّت عمل خود را به اجمال توضيح داد وبه آنها