امام ( ع ) مفاصل را نهفته در زير پوست معرفى كرده است ؛ جهت حكمت پوشيده بودن مفاصل ريز در زير پوست بدن اين است كه اگر مفاصل در ظاهر بدن واز پوست خالى مىبود ، ارتباط آنها به هم مىخورد وسفت وسخت مىشدند . در اين صورت چنان كه در حال حاضر حيوانات براحتى مىتوانند حركت كنند ، نمىتوانستند راه بروند . وبعلاوة در معرض فسادهاى مختلفي قرار داشتند . ( آنچه ما از حكمت نهفته مفاصل مىدانيم اين بود ) امّا حكمت وتدبير ولطف مخفى خداوند در اين باره فراوان است ( كه ما اطلاع زيادى از آنها نداريم ) .
امام ( ع ) در باره كساني كه خداوند را به خلق تشبيه كردهاند ، به دو امر گواهى داده است .
1 - ( در اين صورت ) آنها خدا را نشناختهاند .
2 - تشبيه كننده ، يقين به بي مثل ومانند بودن حق تعالى ندارد ( يعنى نمىتواند ، خداوند را از شبه ومثل منزّه وپاك بداند ) .
قرآن كريم وبرهان عقلي گواهى امام ( ع ) را در بارهء تشبيه كننده در هر دو موضع تصديق كرده است . چنان كه آن حضرت از قرآن اين معنى را استفاده كرده ومىفرمايد : گويا تشبيه كنندگان كلام خدا را در بارهء بيزارى جستن پيروان افراد گمراه از پيشوايان خود نشنيدهاند كه مىگويند : « بخدا سوگند ما در گمراهى آشكارى بوديم وقتي كه شما را همتاى پروردگار جهانيان دانستيم » .
چگونگى استدلال امام ( ع ) از اين آية مبنى بر عدم شناخت خداوند از جانب تشبيه كننده اين است كه در جهان آخرت براي تشبيه كنندگان خدا به خلق ، وبت پرستان روشن خواهد شد ، كه در جهت تشبيه خدا به خلق ويا پرستيدن بت بجاى خدا ، در گمراهى آشكارى بودهاند . شكل برهاني كه از آيهء قرآن به دست مىآيد چنين است :
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 716
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٧١٦