نيست ( رسيدن به معرفت كنه ذات حق ) بي فايده است .
منظور از ألو الروايات » صاحبان انديشهاند . يعنى ، پس از خستگى از عدم دسترسى به كنه ذات وصفات ، صاحبان انديشه به سوى حق تعالى باز مىگردند ، در حالي كه بدو موضوع اعتراف دارند .
الف : به كنه معرفت وشناخت أو دست نمىيابند .
ب : انديشهها عزّت وجلال أو را نمىتوانند اندازهگيرى كنند . يعنى فكر بر ذات وصفات خداوند احاطه ندارد تا از كيفيت آن خبر بدهد . روشن است كه درستى اين احكام براي نفس وقتي است كه انديشهها ، در جستجوى اين معارف نهايت كوشش خود را به كار گيرند واز درك آنها ناتوان شوند .
( 15970 - 15954 )
قوله عليه السلام : الّذى ابتدع الخلق على غير مثال إلى قوله . . .
قبله اين عبارت امام ( ع ) اشاره به اين است كه صنايع انساني پس از صورتبندى مصنوع در قوّهء خيال ساخته مىشود . بلكه كارهاى انساني چه صنعت وچه غير صنعت تحقّق خارجي نمىيابد ، مگر پس از آن كه كيفيّت وچگونگى آن در ذهن تصوّر شود . واين تصوّرات گاهى از مدلها واختراع بر صفحهء ذهن جلوه مىنمايد ، چنان كه بر ذهن بسيارى از افراد با هوش صورت وشكلى كه سابقهء قبلي نداشته ، افاضه مىشود وسپس مطابق اين صورت ذهني عينيّت خارجي مىيابد . امّا ، صنع خداوند در مورد جهان واجزاى آن مبرّاست كه به يكى از دو صورت فوق تحقّق پذيرد .
1 - چرا صنع خداوند مترتّب بر صورت خيالي نيست ؟ به دليل اين كه هيچ چيز قبل از خداوند وجود نداشته وهيچ صنعتى بر صنعت خداوند تقدّم ندارد تا حق تعالى به مشابهت آن صنعت ، صنع خود را ايجاد كرده ، واز غير پيروى كرده باشد .
2 - چرا صنع خداوند مانند اختراع مخترعين نباشد ؟ ! تحقيق نشان داده است ، انجام دهنده كارى را در صورتي مخترع مىگويند ، كه مطابق شكل
و