( پنجهء مرگ راه ) گلوى شما را بگيرد ودچار خفگى گرديد ، نيايش وعبادت كنيد .
وپيش از آن كه شما را ناخواسته به تنگى قبر سرازير كنند ، مطيع وفرمانبردار خداوند شويد ، وبدانيد آن كه همّت نداشته باشد ، تا از ناحيهء خود پند دهنده وباز دارندهء از گناهى ، بوجود آيد . از ناحيهء ديگران پند دهنده وجلو گيرندهء از گناهى انتظار نداشته باشيد ( انسان تا خودش در صدد اصلاح كار خويش بر نيايد ديگرى نمىتواند كارهاى دنيوي واخروى أو را اصلاح كند ) . »
[ شرح ]
( 15326 - 15295 ) امام ( ع ) در اين بخش از كلام خود به برخى از ويژگيهاى حق سبحانه تعالى كه بيان كنندهء مجد وعظمت ذات مقدس الهى است پرداخته ، وخصوصيّاتى را براي خداوند متعال بيان داشته است :
1 - خداوند بي آن كه قابل رؤيت باشد ، شناخته شده است . ما پيش از اين در مراتب ومعرفت ذات احديّت ، واين كه از ديده شدن با حسّ بينائى منزّه وپاك است بحث كردهايم .
2 - حق تعالى بدون آن كه نياز به انديشيدن وفكر كردن داشته باشد ، آفريدگار است . توضيح اين صفت خداوند ، در خطبهء اوّل ضمن شرح جمله :
« بلا رويّة آجالها » آورده شد .
3 - خداوند همواره بوده وخواهد بود . دائمي بودن خداوند به اين دليل است كه واجب الوجود مىباشد . وبا وجوب وجود محال است كه عدم ونيستى در گذشته وآينده بر وى عارض شود .
4 - أو پاينده وقائم به ذات است . ممكن است معنى قائم ، در عبارت حضرت ، بقا دائمي ذات ويا قيام كنندهء بر انجام كارهاى جهان باشد .
در بارهء معناى دوّم ( قائم بودن خداوند ) مفسّران پنج قول نقل كردهاند :
الف : به نظر ابن عبّاس قائم بودن خداوند بدين معنى است كه بر همه مخلوقات آگاه است وتمام شؤون وأحوال آنها را مشخصا مىداند .