آورده است كه با سخنان باطل ، وكارهاى زشت وبيهودهشان مردم را مغرور ساخته فريب مىدهند . وجه شباهت اين است كه دام ، وگفتار هر دو وسيله صيدند ، يعنى چنان كه دام صيد را شكار مىكند ، حرفهاى دروغ ووعدههاى باطل مردم را مىفريبد قصد صيّاد وعالم فريب كار يك چيز است ، يكى بادام وديگرى با گفتار وكردار نادرستش صيد مىكند .
كلمه « نصب » به معنى كار گذاشتن دام ، استعاره را ترشيحيّه كرده است .
4 - فاسقان كتاب خدا را براي نادانان تفسير به رأى مىكنند ، ( بايد دانست ) كه در تفسير كتاب خداى متعال نظرات عجيب وغريبى است . براي صدق اين مدّعى ، عقيدهء معتقدين به جسمانيّت حق تعالى كافى است به طورى كه آنان از ظاهر آياتي كه بر جسمانيّت دلالت دارند ، به تجسّم پروردگار بلند مرتبهء قائل شده ، وقرآن را مطابق عقيدهء باطل خود تفسير كردهاند .
5 - اشخاص فاسد وگمراه هواهاى نفساني خود را حق گرفتهاند ، بدين شرح : آنان كه ألفاظ قرآن را مطابق عقيدة فاسد ورأى باطل خود تفسير مىكنند ، حق را آن چيزى مىدانند كه هواي نفسانيشان ايجاب مىكند ؛ ( بعبارت ديگر ) ، آنچه هواي نفساني آنان اقتضا كند حق است ، ولذا با مختصر تاويلى معناى آية را به خواست خود بر مىگردانند ، در صورتي كه قرآن مىفرمايد :
وَلَوِ اتَّبَعَ الْحَقُّ أَهْواءَهُمْ لَفَسَدَتِ السَّماواتُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ
« 1 » .
6 - تباهكاران خود را از كيفرهاى سنگين آخرت در أمان مىدانند وگناهان بزرگ را ناچيز به حساب مىآورند بدين معنى كه امر آخرت را در جايى كه براي مردم تذكّر عذاب وكيفر شديد آن لازم است ، سهل وآسان وانمود مىكنند تا نادانان را به اشتباه اندازند واز أوامر ونواهى خداوندى دورشان گردانند . ( اين
هامش
( 1 ) سوره مؤمنون ( 23 ) آية ( 71 ) : اگر حق تابع هواي نفساني آنان شود ، آسمانها وزمين وهر آنچه كه در آنها قرار دارد فاسد مىشود .