با اين كه أركان وقواعد ايمان انجام دادن كارهاى شايسته واعمال صالح مىباشد ، بخوبى روشن است كه غفلت منجر بفراموشى ، واز بين رفتن ياد شيئى از لوح ذهن مىشود . چه بسا كه غفلت زياد سبب فراموشى أوقات عبادت وياد خدا شود .
اين كه امام ( ع ) فراموشى را به جاى علت فراموشى به كار بردهاند از باب نامگذارى سبب به جاى مسبب مىباشد .
ب : همنشينى با فاسقان وفاجران بدين لحاظ مذموم است كه محل آنها جايگاه حضور شياطين است .
ما پيش از اين معنى شيطان را توضيح دادهايم . قاعده كلّى اين است ، هر جائى كه معصيت ونافرمانى خداوند صورت گيرد ، محلّ حضور شيطان ولانهء اوست .
( 14415 - 14398 )
9 - امام ( ع ) دستور مىدهد كه مردم از دروغ گفتن دورى كنند ونسبت به آن نفرت داشته باشند ، كه دروغ ضدّ ايمان است .
اين فرموده امام ( ع ) مفهوم حديث پيامبر است .
معنى « مجانب » بودن دروغ نسبت به ايمان اين است كه : راست ودروغ مجانب يكديگراند بدين شرح كه اگر كارهاى شايسته داخل در مفهوم ايمان باشند ، پس راستگويى هم از جمله كارهاى شايستهء داخل در مفهوم ايمان خواهد بود وچون دروغگويى با راستگويى ضديّت دارد پس با ايمان هم ضديّت دارد . زيرا هر ضدّى اصطلاحا با ضد خود مجانبت ودورى دارد بنا بر اين دروغ :
ضدّ ومجانب ايمان شمرده مىشود . امّا اگر كارهاى شايسته را در مفهوم ايمان داخل ندانيم مىگوييم : دروغ از بزرگترين رزائل باز دارنده از حق وايمان از بزرگترين فضايل نجات دهنده است . چون ميان رذايل وفضايل ذاتا منافاة است . پس دروغ با ايمان منافاة داشته ومجانب آن مىباشد .