بدين هنگام است كه اعضاى رئيسه بدن به تدريج آشكار مىشوند ونخاع پديدار شده امتداد مىيابد ؛ وبا گذشت نه روز از اين حالت سر از دو شانه جدا وپهلو وشكم وپشت بعضا از يكديگر تميز داده مىشود . گاهى چهار روز ديگر كه سپرى شود وچهل روز كامل گردد نطفه بصورت جنين در مىآيد .
گاهى نطفه در سى روز به دورهء جنينى مىرسد وگاهى در چهل وپنج روز ، ونيز گفتهاند كه حدّ معتدل آن سى وپنج روز است . در اين صورت پس از گذشت هفتاد روز جنين در رحم مادر حركت مىكند ودر مدّت دويست وده روز كه دقيقا هفت ماهگى است بدنيا مىآيد . ولى اگر دوران نطفه تا رسيدن به جنين بيش از چهل وپنج روز طول بكشد ، پس از نود روز ، در رحم مادر حركت انجام مىدهد ودر دويست وهفتاد روز كه نه ماه است بدنيا مىآيد .
تمام اين نقل وانتقالات ومراحل مختلف تكامل در داخل رحم مادر به ارادهء خداوند به وسيله فرشتهء صورتگر انجام مىپذيرد . اگر پرده كنارى مىافتاد ما شكلپذيرى وتغييريابى اين خطوط را لحظه به لحظه مشاهده مىكرديم ، امّا با وجودي كه صورتگر اين صحنه را نديدهايم ، وچگونگى انجام كار را به عيان حسن نكردهايم ، مىگوييم : پاك ومنزّه است ، آن مقتدرى كه بر انجام أمور ، وآنچه بخواهد تواناست .
3 - امام ( ع ) « علقه » را نهفته توصيف كرده است ، چون « علقه » آن حالتي است كه هنوز صورت انسان به وى اضافه نشده است وبدين لحاظ صورت انسان در آن نهفته ومخفى است .
4 - عرب ، كودك را ما دام كه شير خوار است « رضيع » ، وپس از دوران شيرخوارگى « وليد » مىنامد . به دوران نوجوانى كه رسيد « يافع » وبا روئيدن مو بر پشت لبش « غلام » مىگويد . وهنگامى به أو مرد مىگويد ، كه بتواند خوب وبد را از يكديگر تشخيص داده ، در مورد أمور نظر بدهد . دوران بزرگسالى را نيز
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 556
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٥٥٦