وبا وعدههاى دروغ وآرزوهاى دور ودرازى كه به آنها مىدهد همه را وارد دوزخ مىكند .
د : بديها را در نظر آنها مىآرايد ، زشتى گناهان را براي مردم زيبا جلوه مىدهد .
ه : گناهان مهلك را براي مردم كم اهميّت نشان مىدهد . بدين توضيح كه آرزوى توبه را در دلها فزون مىسازد ، واز حكم عقل كه خداوند آمرزنده وبخشنده است براي چنين آرزويى كمك مىگيرد ويا به مثل مىگويد ، بديگران كه از تو وارستهترند واز مال دنيا فراوان دارند اقتدا كن وچندان در فكر آخرت مباش ، واز وسوسههاى ديگرى كه براي همگان روشن است .
( 13483 - 13477 )
قوله عليه السلام : حتّى إذا استدرج قرينته واستغلق رهينته :
اين وسوسههاى شيطانى همچنان ادامه دارد ، تا اين كه بتدريج نفس ناطقهء انساني را فريب داده آن گاه أو را گروگان مىگيرد .
منظور از : قرينته » در كلام امام ( ع ) نفس ناطقهء انساني است ، بدين اعتبار كه با شيطان هماهنگى كرده ، موافق خواست أو عمل مىكند ، به لحاظ احاطهء گناه ، نفس گروگان إبليس قرار مىگيرد چون مالي كه وثيقه ودر رهن كسى باشد كه قابل تصرّف نيست . كلمهء « رهينته » به عنوان استعاره به كار رفته است ومنظور از استدراج نفس بوسيلهء إبليس ، زينت دادن خواستههاى نفساني است كه با جلوه دادن أمور براي نفس ، آن را در أطاعت وفرمان بردارى خود نگاه مىدارد .
( 13494 - 13484 )
انكر ما زيّن إلى آخره :
اين فراز از كلام امام ( ع ) إشارة به درجه نهايى وسوسهء شيطانى است ، كه پس از گمراهى كامل نفس امّاره وارتكاب محرّمات ، به حكم عقل باز گشته اقرار مىكند كه آنچه نفس را بدان امر كرده زشت وناروا بوده است ، وخطر بزرگى فرارو دارد . آرى پس از آن كه نفس را بر كارهاى ناروا واداشته ، وبديها را در نظرش زيبا جلوه داده وآسوده خاطري را به أو نويد