اوّل : انسانها از روى قدرت آفريده شدهاند . بدين توضيح كه خداوند آنها را آفريد بي آنكه خود در آفرينششان نقشى داشته باشند ، بلكه با قدرت قادر متعال ومستقل از مشاركت غير در اين خلقت بوجود آمدهاند . توجّه به اين حقيقت آنها را از معصيت پروردگار باز مىدارد .
دوّم : همهء موجودات بويژه انسانها با جبار تحت تربيت پروردگار قرار دارند . بدين معنى كه ، مالكيّت پروردگار نسبت به آنها اختياري آنها نيست ، تا در فرمانبردارى يا معصيت مختار باشند .
سوّم : به هنگام مرگ انسانها در قبضهء اختيار اويند . بدين توضيح كه بهنگام فرا رسيدن اجل قبض روح شده وبه پيشگاه حق تعالى احضار مىشوند .
چهارم : پس از فوت لزوما به خاك سپرده مىشوند .
پنجم : استخوانهايشان تبديل به خاك مىشود . يعنى طبيعت ذاتي آنها اين است كه خاك شوند .
ششم : در روز قيامت منفرد وتنها مبعوث خواهند شد ، چنان كه حق تعالى در اين مورد مىفرمايد :
وَكُلُّهُمْ آتِيهِ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَرْداً
« 1 » بدين معنى كه زن وفرزند ، مال ومنالتان را بهمراه نداريد .
هفتم : در قيامت انسانها پاداش خويش را از نيك يا بد ، دريافت مىدارند ، زيرا عدالت ايجاب كننده چنين مجازاتى است .
هشتم : در آن روز به حساب همگان رسيدگى دقيق شده ، زشت وزيباى اعمال شمارش مىشود چنان كه خداوند متعال مىفرمايد :
لَقَدْ أَحْصاهُمْ وَعَدَّهُمْ عَدًّا
« 2 » .
كلمات « حسابا » و « جزاء » در عبارت حضرت با فعلى كه از جنس
هامش
( 1 ) سوره مريم ( 19 ) آية ( 95 ) : در روز قيامت منفرد وتنها مبعوث خواهند شد .
( 2 ) سوره مريم ( 19 ) آية ( 94 ) : محققا آنها را شمارش كرده وتعدادشان را معلوم مىداريم .