[ ترجمه ]
امام ( ع ) به عنوان تذكر وتنبه اشاره به خصوصيات قيامت دارد كه مردم پس از مرگ بدان خواهند رسيد واينك أصل سخن « ( مردم همچنان در غفلت وبي خبري زيست مىكنند ) . تا اين كه كارها بگذرد وزمانها منقضى شود وهنگام حشر ونشر فرا رسد وخداوند انسانها را از شكاف گورها ولانههاى پرندگان وجايگاه درندگان وهر كجا كه به هلاكت رسيدهاند بيرون آورد ! در حالي كه همگان با شتاب به سوى فرامين خدا وميعادگاه أو روانند ودر گروههاى مختلف ، خاموش وبه صف ايستادهاند . واز ديد نافذ علم الهى پوشيده نيستند وداعى الهى نداى خود را به گوش آنها مىرساند ، لباس مسكنت وبيچارگى ، فروتنى وخوارى را بر تن دارند ، چاره را از دست داده ، آرزوهاشان بر باد رفته ، از ترس عذاب دلهايشان از هوس افتاده از هيبت روز قيامت آوازهايشان آهسته ورقيق شده است ، عرق شرمسارى بر گونهها روان شده ، خوف بزرگى سر وپايشان را فرا گرفته واز خشونت صدايى كه آنها را به حشر وقيامت ، عقوبت وپاداش دعوت مىكند گوشهايشان مضطرب شده است . »
[ شرح ]
تمام أنبيا ورسل بر معاد جسماني اتفاق نظر دارند . قرآن كريم نيز بر اين حقيقت دلالت دارد . خداوند متعال مىفرمايد : يَوْمَ يَخْرُجُونَ مِنَ الْأَجْداثِ سِراعاً كَأَنَّهُمْ إِلى نُصُبٍ يُوفِضُونَ خاشِعَةً أَبْصارُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ « 1 » . همچنين تمام مسلمين به معاد جسماني معتقدند ولى مشهور اين است كه حكما ، معاد جسماني را قبول نداشته مىگويند ، معدوم بعينه بازگشت نمىكند . چه مسلّم است كه شرائط واسبابى كه همراه پديدهها بودهاند ، مانند : حركت دورانى فلك ، زمان
هامش
( 1 ) سوره معارج ( 70 ) آية ( 43 و 44 ) : روزى كه شتابان از گورها بيرون آيند ، در حالي كه در چشمهايشان نشانه خضوع وفروتنى است وآنها را خوارى وذلت فرا گرفته است گويا بسوى علائم مخصوصى در حركت خواهند بود .