برشمرده شد .
( 12441 - 12439 ) 2 - پايان زندگى دنيا فناء ونيستى است : دوّمين صفت نكوهيدهء دنيا نيستى است . امام ( ع ) پايان زندگى را به مرگ ونيستى توصيف كردهاند تا بجاى رغبت بدنيا ايجاد نفرت كنند . زيرا حياتي كه پايانش مبتلا شدن به فراق أهل وعيال ودوستان ، وگرفتار شدن به سختيهاى بزرگ ومشكل باشد ارزشى ندارد .
( 12444 - 12442 ) 3 - در حلال دنيا حساب است : اين بيان امام ( ع ) اشاره به أموري است كه در نامهء اعمال انسان نوشته شده وروز قيامت آشكار مىشود . نامه عملي كه أمور مباح وتوسعهاى كه خداوند از خوردنيها ، آشاميدنيها ، ازدواج ، ومركب سواري و . . . به انسان بخشيده در آن نگاشته شده است . محبّتى كه نسبت به أمور فوق در باطن انسان پديد مىآيد وأو را از نزديك شدن به افراد بىاعتنا به دنيا ، باز مىدارد ، افرادى كه هرگز بدنبال دنيا نرفته ، ودر آن تصرّف نكردهاند ، بنا بر اين چيزى در نامهء عملشان نوشته نشده است . سخن سيّد أنبيا ( ص ) به همين حقيقت اشاره دارد كه فرمود : « فقرا پانصد سال پيش از ثروتمندان وارد بهشت مىشوند . فقراى امّت من با سرعت وبندگان خداوند رحمن با دشوارى وبعضا با خزيدن بر روى زمين وارد بهشت مىشوند . » دليل تأخير ورود اغنيا به بهشت ، زيادى حساب وكتاب آنها وسنگينى بار محبّت دنياست كه مانع سرعت اغنيا وبازدارندهء آنها از وصول به درجهء سبكباران مىشود . قبل از اين چگونگى رسيدگى به حساب انسانها را در قيامت توضيح دادهايم .
( 12457 - 12445 ) 4 - در حرام دنيا عقوبت وكيفر است : اين فراز از فرمودهء امام ( ع ) براي ايجاد تنفّر از أموري است كه موجب عقاب وكيفر مىشود .
5 - هر كس در دنيا بىنياز گردد ، به فتنه گرفتار مىشود : يعنى محبّت زياد در باره آنچه از دنيا به دست آورده ، موجب فتنه وگمراهى از راه خدا مىشود
شرح نهج البلاغة ( فارسي ) — صفحة 493
مساهمون: ابن ميثم البحراني
ص٤٩٣