1 - خداوند متعال فرموده است :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ما لَكُمْ إِذا قِيلَ
« 8 » .
روشن است كه منظور از كلمهء قليل در آية كميّت ومقدار نيست ، بلكه پستى وبىارزشى آن نسبت به متاع وزيباييهاى آخرت است .
2 - وجه دوّم آنكه محصول دنيايى از أمور فانى شونده واز بين رونده است . ومحصول آخرت از أمور پايدار است ، وموجب سعادت ابدى مىشود .
أمور فانى واز بين رونده نسبت به أمور شايسته وپايدار ، بىارزش وبىمقدارند .
چنان كه فرمودهء پروردگار متعال گوياى اين حقيقت است :
الْمالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَياةِ الدُّنْيا وَالْباقِياتُ الصَّالِحاتُ خَيْرٌ
« 9 » .
حضرت أمير مؤمنان ( ع ) با توضيح اين مطلب شنوندگان را متوجه اين حقيقت كردهاند كه گاهى خداوند دنيا وآخرت را براي عدهاى فرآهم آورده ، پس ، توجّه وتوكّل بر خداوند واجب است . بدين شرح كه چون جمع كردن ميان دنيا وآخرت وفرآهم ساختن آن در سرشت هر عاقلى هست ، وفرآهم شدن آن براي بندگانى ، كه بخواهد ، فقط از ناحيهء خداوند - نه غير أو - ميسور خواهد بود .
امام ( ع ) اين موضوع را بدين سبب بيان فرمودهاند تا جويندگان سعادت ، تمام همّت خويش را در جهت فرآهم آوردن دنيا وآخرت متوجه خداوند يعنى تقرّب به حضرت حق در آماده كردن أسباب آن ، بنمايند ؛ واز آنچه بيهوده است ، همچون حسد وبدخواهى كنارهگيرى كنند .
سپس آن حضرت تأكيد اين حقيقت را در جذب نعمتهاى الهى ، پرهيز كردن از أموري كه خداوند ، مردم را نسبت به آنها از خود بر حذر داشته ، وفرمان به ترس حقيقي وخالى از عذر تراشى دانستهاند ، كه اين خود مستلزم ترك محرمات ، ورعايت حدود ومرزهايى است ، كه انسان را به وارستگى حقيقي مىرساند . واين
هامش
( 8 ) سوره توبه ( 9 ) آية ( 38 ) : متاع دنيا در پيش عالم آخرت اندك وناچيز است .
( 9 ) سوره كهف ( 18 ) آية ( 46 ) : أمور شايسته نزد پروردگارت از جهت پاداش وآرزو بهتر است .