تخطي إلى المحتوى الرئيسي

أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 345

مساهمون:

ص٣٤٥
معنا كه مسلمين بايد به سوى رسول اللّه ( ص ) در مدينه كوچ كنند و در نزد آن حضرت احكام و مسائل فقهى را تعلّم نمايند و پس از فراگرفتن بسوى قومشان مراجعت نمايند و قوم و هم‌وطنان خود را ياد بدهند و آنها را انذار نمايند . علىاىحال يكى از آيات مورد استدلال بر حجيّت خبر واحد آيه فوق الذكر مىباشد آيه دلالت بر وجوب حذر دارد
( لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ )
وقتى كه آن گروه بسوى قومشان بازگشتند و آنها را انذار نمودند ، بايد حذر نمايند و گفتار آن گروه بدون آنكه افاده علم و يقين نمايد را بپذيرند ، اثبات وجوب حذر ، همانا و وجوب عمل بخبر واحد و اثبات حجيّت خبر واحد همانا . تقريب استدلال به آيه مباركه از دو وجه و طريق تحقق مىيابد با توجّه و دقت در اين وجوه كار اثبات حجيّت خبر واحد به وسيله آيه آسان مىشود . وجه اوّل : كلمه « لعلّ » به معناى ترجّى است و در مورد خداوند محال است و لذا بايد به معناى طلب كردن باشد و ناگفته پيداست كه « لعلّ » در اينكه مدخول آن محبوب متكلّم مىباشد ظهور دارد و با ثبوت محبوب بودن مدخول « لعلّ » كه « حذر » باشد وجوب آن‌هم از لحاظ عقل و هم از لحاظ شرع ثابت مىباشد اما از لحاظ عقل ( در معالم هم ذكر شده است ) به اين خاطر است كه اگر حذر مستحب و داراى حسن باشد بايد بخاطر مقتضى باشد حسن بودن و ندب ، بدون مقتضى امكان ندارد بنابراين اگر مقتضى موجود باشد بايد واجب باشد و اگر مقتضى موجود نباشد ندب و حسن داشتن از « حذر » منتفى خواهد بود . و اما از لحاظ شرع ( و اما لانّ رجحان . . . ) بخاطر اجماع مركب مىباشد علماء امّت در مورد خبر واحد كلا به دو دسته تقسيم شده‌اند عدّه‌اى قائل بوجوب عمل بخبر واحد مىباشند و بقيه قائل به عدم جواز عمل بخبر واحد مىباشند قول بتفصيل كه عمل بخبر واحد را جائز بداند و وجوب آن را نفى كند ، هرگز وجود ندارد بنابراين اجماع مركب اثبات است كه قول بجواز عمل بخبر واحد همان قول بوجوب عمل بخبر
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 345 | الشيخ الأنصاري / عبدالله اصغرى