از ناحيه آيه ، شامل خبر مفيد و خبرهاى قبل از او بشود و حجيّت و اعتبار آنها ثابت گردد .
( و يشكل بان الآية انما تدلّ على وجوب تصديق كل مخبر . . . ) اشكال ديگر : آيه مباركهء نباء تنها بر وجوب تصديق خبرى دلالت دارد كه با اثبات صدق خبر ، آثار شرعيّه برآن خبر مترتّب بشود مثلا اگر مخبرى خبر بدهد كه زيد عادل است معناى وجوب تصديق آن ، اين است كه بايد آثار شرعيه مترتّب شود از قبيل جواز اقتداء بزيد و قبول شدن شهادة وى در دادگاه و غير ذلك . و امّا اگر آقاى مخبر چنين بگويد : ( اخبرنى عمرو ان زيدا عادل ) اين خبر با واسطه است چه آنكه آقاى مخبر مستقيما از عدالت زيد خبر نداده و بلكه از خبر عمرو ، خبر داده و آقاى عمرو از عدالت زيد خبر داده است و مخبر به آقاى مخبر ، مستقيما عدالت زيد نيست و لذا آثار شرعيه مذكور بر خبر آقاى مخبر ، مترتّب نمىشود و بلكه مخبر به يك فرد از خبر است و ترتيب آثار آن لازم مىباشد . كوتاهسخن آقاى مخبر عادل است و تصديق او واجب است و اگر تصديق او واجب بود مخبر به او كه خبر عمرو باشد ثابت مىشود و خبر عمرو متعلق به عدالت زيد است و ترتيب آثار اين مخبر به واجب خواهد بود .
( و من آثار الشرعية المترتبة على . . . ) يكى از آثار شرعىّ كه مترتب بر مخبر به ( خبر عمرو و به عدالت زيد ) مىشود وجوب تصديق عمرو ، است ( الّا ان هذا الحكم الشرعى . . . ) و لكن اين حكم شرعى كه به خبر عمرو ، مترتب شده است به وسيله همين آيه نباء ثابت شده است يعنى همانطورىكه خود خبر عمرو كه از عدالت زيد خبر داده ، به وسيله آيه ثابت شده است چه آنكه با حكم آيه مخبر اوّلى تصديق شده و با تصديق آن ، خبر عمرو ثابت شده است . اثر شرعى خبر عمرو ايضا بوسيلهء آيه ثابت شده است .
كوتاهسخن نتيجه مطلب تا اينجا اين شد كه موضوع آيه نباء خبر عادل و
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 323
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٣٢٣