خارج مىباشد چه آنكه آنها قائل به حجيّت خبر عادل هستند از لازمه اين قول اين است كه خبر سيد را حجّت ندانند و اگر خبر سيد را حجت بدانند معنايش اين مىشود كه همه خبرهاى عادل ، لا حجّت است و اين تناقص واضح و آشكار خواهد بود و لذا قائلين به حجيّت خبر عادل ، خبر سيد مرتضى را نبايد داخل در مفهوم آيه بدانند و الّا خرابكارى عجيبى ببار مىآيد و همه خبرهاى عادل را از حجيّت ساقط مىنمايد .
( فتامّل . . . ) شايد اشاره به اين باشد كه وقوع اجماع از ناحيه مثبتين مبنى بر عدم دخول خبر سيد در تحت مفهوم آيه ، نامعقول مىباشد الّا در فرضى كه شامل نشدن خبر سيد خود خبر سيد را تصحيح نمائيم و در سابق معلوم گرديد كه خبر سيد خود خبر سيد را شامل نمىشود .
جهت سوّم : ( و اما ثالثا فلدوران الامر بين دخوله و خروج ما عداه . . . ) لازم بتوجّه است كه حجيّت خبر سيد با حجيّت بقيه خبرهاى عادل تناقض دارد بنابراين اگر مفهوم آيه نباء شامل خبر سيد بشود همه خبرهاى عادل ، لا حجّت مىشود و اگر مفهوم آيه شامل خبر سيد نباشد و بقيه خبرهاى عادل را شامل شود همه خبرهاى عادل حجّت مىشوند .
در دوران مذكور بطور مسلّم بايد بپذيريم كه مفهوم آيه ، بقيه خبرهاى عادل را شامل مىشود و خبر سيد را شامل نخواهد شد بنابراين ( و لا ريب ان العكس متعيّن ) بايد مفهوم آيه را به سائر خبرهاى عادل غير از خبر سيّد ، حمل نمائيم . ( لا لمجرّد قبح انتهاء التخصيص . . . ) .
روى دو انگيزه حمل مفهوم آيه بر سائر اخبار عدول منهاى خبر سيد ، متعيّن مىباشد : انگيزه اوّل اين است كه اگر مفهوم آيه حمل بر خبر سيد بشود معنايش اين مىشود كه همه خبرهاى عادل را از تحت مفهوم به وسيله استثناء بيرون نمائيم و تنها خبر سيد باقى بماند و مفهوم آيه منحصر به خبر سيد بشود و
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 319
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٣١٩