حجّت مىشود و از تحت مفهوم خارج مىگردد براى كه مفهوم آيه خبر عادلى را شامل مىشود كه حجيّت آن را ثابت نمايد .
بنابراين از دخول خبر سيد ، تحت مفهوم آيه ، خروج آن لازم مىگردد . ( و دعوى انه لا يعم نفسه . . . ) ممكن است كسى بگويد كه خبر سيد مرتضى تحت مفهوم داخل است و حجيّت آن ثابت مىشود و با حجيّت خبر سيد همه خبرهاى عادل ، لا حجّت مىگردد باستثناء خودش يعنى خبر سيد خبر سيد را شامل نمىگردد مثلا نمك چيزهاى ديگر را شور مىنمايد و خودش را نمىتواند شور نمايد .
( مدفوعة . . . ) از نظر لفظ درست است كه خبر سيد شامل خودش نمىشود مثلا مىگويد هر خبرى كه مىدهم دروغ است اين لفظ خود اين خبر را شامل نمىشود . و لكن به حكم عقل و از باب تنقيح مناط ، خبر سيد خودش را ايضا شامل مىشود به اين معنى كه معيار عدم حجيّت بقيه خبرهاى عادل ، در خبر سيد هم موجود است . چه آنكه يقين داريم بر اينكه خبر سيد خصوصيتى ندارد كه باعث عدم شمول بشود . و لذا اگر از خود سيد مرتضى سؤال نمائيم كه اجماع جنابعالى براى ما با خبر واحد ثابت شده است آيا مىتوانيم به آن اعتماد كنيم سيد مرتضى بىدرنگ خواهد گفت نه خير . چه آنكه سيد مرتضى خبر واحد را حجّت نمىداند .
جهت دوم : ( و امّا ثانيا فلو سلّمنا جواز دخوله . . . ) برفرض كه بپذيريم خبر سيد مرتضى تحت مفهوم آيه نباء داخل مىباشد و لكن از ناحيه نافين و منكرين حجّيت خبر واحد ، اجماع قائم شده است بر اينكه خبر سيد مرتضى از تحت مفهوم آيه خارج مىباشد چه آنكه نافين عمل بخبر واحد را نفى مىكنند پس چگونه بخبر سيد مرتضى عمل خواهند نمود .
و امّا از نظر مثبتين حجيّت خبر واحد ، ايضا خبر سيد از تحت مفهوم آيه
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 318
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٣١٨