و راه دوم بهتر خواهد بود بنابراين طائفه دوم را بر همان محمل طائفه اول ، حمل مىنماييم كه منظور از روايت غير موافق كتاب ، در طائفه دوم مربوط به رواياتى است كه در مورد اصول دين وارد شده و يا مربوط به روايات متعارض مىباشند و يا مربوط به خبر غير ثقه خواهد بود .
( و انّ ما دلّ منها على بطلان ما لم يوافق . . . ) روايات طائفه دوم ايضا به دو دسته تقسيم مىشوند دسته اول از روايات طائفه دوم كه بر بطلان خبر غير موافق كتاب ، دلالت دارد و واژه « زخرف » را به كار برده است ، بر رواياتى حمل مىگردد كه راجع به اصول دين وارد شدهاند مانند بعض اخبارى كه در رابطه با محشر و ميزان و اوصاف اهل بهشت و اهل جهنم و حور العين و قصور و نهرهاى بهشت ، بحث و گفتگو نمودهاند و اين اخبار با كتاب اللّه موافقتى ندارند و لذا محكوم ببطلان و زخرف مىباشند .
« زخرف » يعنى از معصوم ( ع ) صادر نشده است .
مع احتمال كون ذلك . . . ج ص 115 س 9 ق ص 70 س 20 .
با اين عبارت جواب ديگرى از دسته اول اخبار آمره بطرح ما لا يوافق الكتاب ، بازگو ، مىشود .
( مشاراليه « ذلك » « خبر غير موافق » با كتاب مىباشد ) خلاصه جواب اين است همين اخبارى كه ظاهرا با كتاب اللّه موافق نمىباشد ، احتمال دارد از جمله اخبارى باشد كه از نظر باطن ، موافق با كتاب و سنّت است ( الّذى . . . ) آنچنان باطنى كه ائمه و معصومين عليهم السلام ، مىدانند يعنى خبرى كه موافق قرآن نيست با خبرى كه مخالف كتاب است با هم از زمين تا آسمان تفاوت دارد خبر مخالف را بحسب واقع و باطن ، بايد طرد نمائيم و اما خبرى كه موافق با كتاب نيست ممكن است از نظر ظاهر چنين باشد ولى احتمال دارد كه از نظر واقع و باطن ، موافق با كتاب و سنت باشد .
بنابراين اگر با روايات آمره ( امركننده ) بطرح ما لا يوافق الكتاب ، روايات غير موافق را ببطلان مىكشانيم بحسب ظاهر خواهد بود .
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 289
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٨٩