مىفرمايد « آنچه كه از من بدست شما مىرسد ( روايت و حديث ) اگر موافق با قرآن نباشد از گفته و مقوله من نخواهد بود .
روايت چهارم : ( و قول ابى جعفر و ابى عبد اللّه عليهما السلام . . . ) امام صادق و امام باقر عليهما السلام فرمودند : « خبرى كه موافق كتاب و سنة پيغمبر ( ص ) نباشد از ما نيست و نبايد بعنوان آنكه از ما صادر شده است مورد تصديق واقع شود . كوتاهسخن هفتتا روايت ديگرى هم نقل فرموده است كه نياز به توضيح ندارند .
بالاخره 11 تا روايت جهت استدلال بر عدم حجيّت خبر واحد مورد توجه مىباشد .
وجه الاستدلال بها . . . ج ص 111 س 17 ق ص 68 س 17 .
آنچه كه مهم است اين است كه بايد ديد روايات مذكور چگونه بر عدم حجيّت خبر واحد دلالت دارند روايت اوّل بطور وضوح بر اينكه خبر ظنّى و غير مفيد علم اعتبارى ندارد دلالت مىنمايد و لكن بقيه روايات مذكور ، از نظر ظاهر ربطى به خبر واحد ندارند و با دقت در آنها واضح مىشود كه آنها فقط بر طرد و طرح روايات مخالف كتاب و سنّة دلالت دارند و چگونه مىتوان از اخبار مذكور ، عدم حجيّت خبر واحد را استفاده نمود ؟
بدين لحاظ است كه مرحوم شيخ در صدد آن برآمده است كه وجه دلالت آنها را بر عدم حجيّت خبر واحد بيان نمايد و ما حصل آن از اين قرار است : اوّلا بايد توجه داشت كه مخالفت روايت با كتاب و سنّة ، گاهى بر وجه تباين كلى مىباشد مثلا از آيه قرآنى استفاده مىشود كه فلان شىء حلال است و روايت مىگويد حرام است و گاهى مخالفت روايت با كتاب ، بر وجه عام و خاص است ( آيه مىگويد رباء حرام است روايتى مىگويد رباء بين پدر و فرزند حرام نيست ) و يا بر وجه اطلاق و تقييد است .
آنچه كه مسلم است منظور از مخالفت در روايات و اخبار ناهيّه از عمل به خبر مخالف كتاب ، مخالفت قسم دوم است چه آنكه روايتى كه بر وجه تباين كلى
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 275
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٧٥