حجيّت خبر واحد ، نسبت داده شده است و بلكه در كتاب ( وافيه ) آمده است كه آقاى ابن بابويه كسى را پيدا نكرده است كه صريحا به حجيّت خبر واحد قائل شده باشد يعنى از ميان علماء قبل از زمان علّامه كسى را سراغ ندارد كه قائل به حجيّت خبر واحد بطور صريح شده باشد . ( و هو عجيب ) سخن ابن بابويه خيلى عجيب است اوّلا در كلمات علمائى كه قبل از علامه بودند مسئله حجيّت خبر واحد و قول صريح بر حجيّت آن ، زياد وجود دارد و در آينده متعرض خواهيم شد . ثانيا مرحوم علامه خود از كسانى است كه بر حجيّت خبر واحد ادعاء اجماع نموده است اين مطلب با سخن ابن بابويه ناسازگار مىباشد .
و امّا القائلون بالاعتبار فهم مختلفون . . . ج ص 109 س 15 ق ص 67 س 17 .
قائلين به حجيّت خبر واحد در رابطه با شرائط خبر واحد اختلاف نظر دارند .
1 - همه اخبارى كه در كتب معتبره ( وسائل و من لا يحضر و غير ذلك ) مذكورند ، داراى اعتبار و حجيّت مىباشد چه خبر صحيح باشد و يا غير صحيح مخالف با مشهور باشد يا نباشد . اخباريين همين قول را قائل هستند .
2 - بعضى از اصوليين همين قول اول را اختيار نمودهاند منتهى رواياتى كه با مشهور مخالفند را استثنا نمودهاند .
3 - از كلام محقق ظاهر مىشود كه بعضى از روايات مذكور در كتب معتبره ، حجت است و ملاك حجيّت عمل اصحاب مىباشد .
4 - بعضىها عدالت راوى را شرط دانستهاند .
5 - بعضيها وثاقت راوى را در حجيّت خبر واحد معتبر دانستهاند
6 - بعضيها گفتهاند كه در حجيّت خبر تنها چيزى كه شرط مىباشد اين است كه ظن بصدور ان از امام ( ع ) ، حاصل باشد و صفت راوى نقشى ندارد .
( و غير ذلك من التفصيلات . . . . ) بعضيها حصول ظن اطمينانى را شرط دانستهاند و بعضيها جهات مختلف مربوط به خود خبر را مورد توجه قرار
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 272
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٧٢