نجس مىشود حكم مذكور مورد اجماع بسيط است و مدرك حجيّت آن اين است كه اجماع مذكور مشتمل بر قول معصوم ( ع ) خواهد بود .
و همچنين قول امام ( ع ) مدرك و مستند براى اجماع مركب ايضا مىباشد مثلا در مورد امه معيوب علماء به دو قول اختلاف نظر دارند يكى اينكه جمعى از علماء بر ردّ مع الارش ( عوض بكارت ) فتوى دادهاند و جمعى ديگر منكر اصل ردّ شدهاند بنابراين هر دو طائفه از علماء بر عدم ردّ مجانى اجماع دارند و اين اجماع اجماع مركب نام دارد و مدرك حجيّت اجماع مذكور مبنى بر عدم جواز ردّ مجانى ، اين است كه به قاعده لطف ( كه از نعمتهاى باطنى است ) قول امام ( ع ) مطابق هر دو دسته از علماء است و از نظر امام ( ع ) ايضا ردّ مجانى جائز نمىباشد .
معصوم ( ع ) گرچه مشخصا معلوم نمىباشد و لكن به حكم قاعده لطف قول او ( ع ) موافق با قول علماء مبنى بر عدم جواز ردّ مجانى ، خواهد بود . انتهى . . . فرمايش محقق داماد بانتهاء رسيد و معلوم گرديد كه او طرفدار قاعده لطف مىباشد .
و كانّه لاجل مراعات هذه الطريقة . . . ج ص 86 ، س 16 ، ق ص 53 ، س 3 ) .
بخاطر رعايت قاعده لطف كه وجود يك نفر مخالف در تحقق اجماع لطفى صدمه مىزند ، مرحوم شهيد در كتاب ذكرى يك سلسله ادّعاهاى اجماع را كه مخالف داشتهاند ، توجيه نموده است مثلا يكى از توجيهات او اين است كه فرموده : منظور از اجماعى كه در مورد مسألهاى اتفاق افتاده و درعينحال مخالف موجود است ، شهرت مىباشد يعنى در شهرة وجود مخالف مضرّ نيست و در اجماع وجود مخالف مضرّ است و معلوم است كه شهيد طرفدار اجماع لطفى مىباشد و اگر قائل باجماع حدسى و تضمّنى بود وجود مخالف ضرر نداشت و براى شهيد لازم نبود كه اجماعات مذكورى را كه مخالف دارد ، توجيه نمايد از توجيه او معلوم مىشود كه او طرفدار قاعده لطف و اجماع لطفى مىباشد و تنها در اجماع لطفى وجود مخالف مضرّ است . و اگر اجماع با وجود مخالف سازش داشت مانند اجماع حدسى و تضمّنى ، و آقاى شهيد طرفدار اجماع حدسى و تضمّنى بود ، داعى براى توجيهات مذكور ( كه همه آن توجيهات
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 187
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٨٧