دواعى و انگيزهاى كذب ، فراوان مىباشد مانند ادعاى نبوت و پيامبرى و نائل شدن به مقاصد شخصى و رياست و مقام و لذا قبول خبر واحد در اخبار عن اللّه نياز بانضمام معجزه دارد و در اخبار عن النبى چنين دواعى براى كذب وجود ندارد و لذا مىتوانيم بگوئيم كه از لازمه عدم جواز تعبد بخبر واحد در اخبار عن اللّه ، عدم جواز تعبد بخبر واحد در اخبار عن النبى ( ص ) نخواهد بود و ممكن است تعبد بخبر واحد در اخبار عن اللّه جائز نباشد و در اخبار عن النّبى ( ص ) جائز باشد .
جواب سوّم : بعد تسليم صحّة الملازمة انّما هو فيما اذا بنى تأسيس الشّريعة . . .
برفرضى كه بپذيريم بين اخبار عن اللّه و اخبار عن النبى ( ص ) ملازمه مذكور برقرار مىباشد مىگوئيم اين ملازمه در صورتى است كه تأسيس شريعت اسلام با كلّيه اصول دين و فروع دين ، بر عمل كردن به خبر واحد مبتنى باشد كه در اين صورت از لازمه جواز تعبد بخبر واحد در اخبار عن النبى ( ص ) ، جواز تعبد در اخبار عن اللّه است و لكن ماجرا از اين قرار نمىباشد بلكه جهت اثبات اصول دين براهين و ادلّه قطعيه عقلى در اختيار است و جهت اثبات فروع دين ضروريات و مسلمات و ادلّه قطعى از كتاب و سنّت و اجماع و حكم عقل در دسترس خواهيم داشت .
و لكن عرض اختفاؤها فى الجملة منتهى بعض از احكام فرعى مانند وجوب و يا عدم وجوب سوره در صلاة بر اثر عوارض ( از قبيل زيادى واسطهها و وجود افراد ظالم و ضدّ دين و دشمنان حق و حقيقت ) براى ما پوشيده و مخفى مانده و در رابطه با بعض از احكام فرعى تعبد بخبر واحد را تجويز مىنماييم .
توضيح عبارت لكن عرض اختفاؤها فى الجملة . . . . ج ص 40 س 18 ق ص 25 س 3 ضمير اختفاؤها به فروع دين برمىگردد .
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 13
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١٣