بر خلاف ظاهر ، فحص و جستجو نمائيم و عدم نصب قرينه بر خلاف ظاهر ، براى ما محرز باشد .
( و لكن منعنا من ذلك . . . )
با كمال تأسف در رابطه با عمل بظواهر قرآن مجيد با سه تا مانع مواجه مىشويم و اين موانع باعث مىشوند كه عمل بظواهر آيات كريم لا يجوز بوده و از ممنوعيت برخوردار بشود
( 1 ) للمنع من اتباع المتشابه . . . .
صريحا از عمل بآيات متشابه منع شده و از طرف ديگر حقيقت واژه متشابه بيان نشده و خود متشابه متشابه بوده و در زمره مجملات قرار دارد .
( 2 ) ( و منعنا رسول اللّه ( ص ) . . . )
منعنا برعكس منعنا قبلى ، به صيغه معلوم است رسول اعظم ( ص ) از تفسير قرآن شديدا منع فرموده است از سوى ديگر آنچه كه نياز بتفسير و كشف القناع نمىباشد تنها نصّ و تصريح است آياتى كه نصّ و تصريح بر مراد باشد خيلى كم و نادر مىباشد مخصوصا در رابطه با آياتى كه بيانگر احكام شرعى باشد يا اصلا نصّ و تصريح وجود ندارد و يا خيلى كم و اندك خواهد بود بنابراين اكثر آيات نياز بتفسير دارند و رسول اكرم ( ص ) تفسير آيات را منع نموده است .
( 3 ) ( و ايضا ذمّ اللّه تعالى . . . )
اصل اوّلى طبق آيات ناهيّه از عمل بظنّ ، و روايات و احاديث از رسول اكرم ( ص ) و ائمه ( ع ) مبنى بر عدم جواز عمل به ظن ، آنست كه عمل به ظن جائز نيست و ظن حاصل از ظواهر قرآن مجيد ، از اصل مذكور استثناء نشده است .
و امّا الاخبار فقد سبق . . .
و امّا عمل بظواهر روايات بتوسّط اجماع و سيره اصحاب و ياران ائمه ( ع ) از تحت شمول حرمت عمل به ظن ، خارج شده است چه آنكه اجماع و اتفاق و سيره اصحاب و ياران ائمه ( ع ) بر عمل به روايات و خبرهاى واحد ، محرز و مسلم مىباشد ( البته بدون فحص از مخصص و معارض و ناسخ و مقيد در رابطه
أوضح الشروح في فرائد الأصول ( شرح فارسى بر رسائل شيخ انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 112
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص١١٢