مطلبچهارم : اقسام وضع
وضع سه ركن دارد :
1 ) موضوع - كه لفظ است - ؛
2 ) موضوعله - كه معناست - ؛
3 ) رابطهء وضعى - كه در نتيجه اعتبار حكايت لفظ از معنا به وجود مىآيد - .
وضع ، به لحاظ هر يك از اين سه ركن ، انواع و اقسامى دارد كه در اين مبحث دربارهء آنها بحث مىكنيم . مناسب است ابتداءً دربارهء اقسام وضع به لحاظ انواع اعتبار رابطهءوضعى ، سپس به لحاظ انواع موضوعله و سپس به لحاظ انواع موضوع بحث كنيم :
1 . تقسيم وضع به لحاظ انواع اعتبار رابطه وضعى :
در گذشته گفتيم : حقيقت وضع ، عبارت است از : اعتبار حكايت لفظ از معنا . اعتبار حكايت لفظ از معنا به سه نوع مىتواند صورت پذيرد :
* نوع اوّل : همانگونه كه در محلّ خود توضيح داديم : رابطهء وضعى بين لفظ و معنا ، سه مرحله را طى مىكند :
1 ) مرحلهء اعتبار حكايت ؛
2 ) مرحلهء حكايت حقيقى ؛
3 ) مرحلهء مهارت ذهنى در حكايت لفظ از معنا .
و نيز گفتيم كه : مرحلهء اوّل ( يعنى : مرحلهء اعتبار حكايت ) ، گاهى پيش از حقيقت حكايت صورت مىپذيرد يعنى ابتدا واضع حكايت لفظ را از معنا اعتبار مىكند و در نتيجهء آن لفظ را حاكى از معنا مىبيند و لفظ را به عنوان حاكى از معنا بهكار مىبرد و سامع يا سامعان نيز اين اعتبار و اين حكايت را مىپذيرند و به كار مىبرند و لفظ حقيقتاً حاكى از معناى واقعى مىشود .