مىشود . هنگامى كه سامع ملتفت به اعتبار متكلّم و حاكى قرار دادن لفظ از معنا توسّط او شد ذهن سامع نيز به تقليد طبيعى از متكلّم همين كار را انجام مىدهد ، و اثر حكايتى صورت معنا را به صورت لفظ مىدهد و صورت لفظ براى سامع نيز خاصّيت حكايت از معناى خارجى مىيابد . حكايت لفظ از معنا در به دو امر نياز به التفات به اعتبار دارد تا ذهن حكايت لفظ از معنا را در هر نوبت از استعمال اراده كند ؛ لكن پس از آنكه ذهن بهطور مكرّر اين عمل را انجام داد مهارت در انجام اين عمل براى او حاصل مىشود ، و در نتيجه بهطور خودكار و بدون نياز به اعمال مؤونه و التفات ، لفظ را حاكى از معنا قرار داده و در نتيجه ، لفظ بهطور مداوم براى ذهن كار حكايت را انجام خواهد داد .
در اينجا اشاره به اين نكته لازم است كه : التفات سامع به اعتبار حكايت لفظ از معنا ، يك التفات خودكار و ارتكازى و سريعى است كه در نتيجهء استعمال متكلم لفظ را در معنا در ذهنسامع صورت مىگيرد . اين التفات ، عمل ساده و بسيطى است كه اذهان كودكان و نوآموزان لغت نيز به آن مىپردازد .
* مرحله سوم : از آنچه در پاسخ پرسش فوق گفتيم ، مرحلهءسوم حكايت لفظ از معنا ( يا : مرحلهءسوم رابطهء دلالت وضعى بين لفظ و معنا ) روشن شد . مرحلهءسوم : مرحلهء مهارت ذهن در اعمال حكايت لفظ از معناى خارجى است . پس از آنكه در مرحلهء اوّل ، اعتبار حكايت لفظ از معنا بهوجود آمد ؛ در مرحلهءدوم با به كار گيرى لفظ به عنوان حاكى ، حكايتحقيقى - كه اثر آن اعتبار است - بهوجود مىآيد . يعنى : با بهكارگيرى لفظ به عنوان حاكى از معنا حكايت حقيقى لفظ از معنا بوجود مىآيد . در اين مرحله براى اينكه لفظ حكايت از معنا داشته باشد نياز به التفات به حكايت لفظ از معنا وجود دارد . در مرحلهءسوم - كه مرحلهء مهارت ذهن است - ذهن ، بهوسيلهء تمرين بسيار در اعمال حكايت صورت لفظ از معنا ، بهتدريج ، بدون نياز به التفات به اعتبار حكايت ، لفظ را حاكى از معنا مىبيند و ارادهء حكايت لفظ از معنا براى ذهن به مجرّد حضور صورت لفظ ، حاصل مىشود .
در اينجاست كه قرناكيد ، نقش دارد . قرناكيد ، موجب مهارت ذهن در اعمال حكايت صورت لفظ از معنا مىشود ، بهطورى كه به مجرّد سماع لفظ و حضور صورت لفظ در ذهن ، ارادهء حكايت لفظ از معنا براى ذهن حاصل شده و لفظ از معنا حكايت مىكند .
اصول فقه نوين ( فارسى ) — صفحة 151
مساهمون: الشيخ محسن الأراكي
ص١٥١