يكى از مسلمانان از ميان سپاه ما به قلب لشكر دشمن زد ( و با آنها جنگيد تا كشته شد ) بعضى از افراد ما گفتند : «
لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ
القى نفسه الى التّهلكة ، شگفتا ! ! اين مرد با دست خود ، خود را به هلاكت افكند . » ابو ايّوب انصارى ( صحابى معروف ) گفت : شما اين آيه را در مورد اين مرد كه براى تحصيل مقام شهادت به دشمن حمله كرد چنين تأويلى ( غلط ) مىكنيد ، چنين تأويلى درست نيست ( بلكه مطلب به عكس است و اين مرد مطابق همين آيه حمله كرد و كشته شد ، توضيح اينكه : ) آيه در مورد ما انصار ( مسلمانان مدينه ) نازل شده است ، در آن هنگام كه ما بر اثر يارى رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم و اشتغال به اجراى اهداف آن حضرت ، اهل و اموال خود را از دست داديم و همه چيز مادّى ما از بين رفت ، ، و يك چنين ذهنيّتى در بين ما به وجود آمد كه بر اثر اشتغال به اجراى دستورهاى پيامبر صلى اللَّه عليه و آله و سلم همه چيزمان از دستمان رفت ، خداوند در ردّ ما اين آيه را نازل كرد كه خود را با اين افكار ( كه اى كاش اموال خود را انفاق نمىكرديم ) با دست خود به هلاكت نيفكنيد . « 1 » بنا بر اين معنى آيهء فوق اين است : اگر شما از رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم جدا شده و در خانههايتان بيارميد ، خود را با دست خود به هلاكت افكندهايد ، و مشمول خشم خدا شده و هلاك شدهايد ، اين آيه بر ردّ تصميم ما بود كه مىخواستيم در خانه بمانيم و به زندگى مادّى خود سامان بخشيم ، و كارى به جهاد نداشته باشيم و ما را تحريص مىكند
هامش
( 1 ) . چنان كه آغاز آيه «وَ أَنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِو در راه خدا انفاق كنيد » اين مطلب را تأييد مىكند . داستان فوق ، در تفسير الدّر المنثور ذيل آيهء 195 بقره آمده است . ( الميزان ج 2 ، ص 74 . ) ( مترجم ) .