2 - « 2 » امام صادق ( ع ) از پدرانش نقل مىكند : كه پيغمبر ( ص ) فرمود : در سه جا دروغ گفتن نيكوست ، 1 - حيله در جنگ ، 2 - وعده دادن به همسر خويش ، 3 - اصلاح بين مردم . و در سه مورد راست گفتن زشت است ، 1 - در سخن چينى بين مردم ، 2 - آگاه كردن شخص از جريان خانوادهاش به آنچه كه دوست ندارد ، 3 - تكذيب كردن شخصى را در خبرى كه مىدهد ، فرمود : همنشينى با سه گروه دل را مىميراند ، 1 - همنشينى با فرومايگان ، 2 - گفتگو با زنان ، 3 - همنشينى با ثروتمندان .
3 - « 3 » امام صادق ( ع ) فرمود : اصلاحكنندهء « بين دو نفر يا دو جمعيت » دروغگو نيست .
4 - « 4 » حسن صيقل گويد : به امام صادق ( ع ) عرض كردم : از امام باقر ( ع ) در بارهء قول حضرت يوسف ( ع ) كه فرمود : « اى كاروان شما دزد هستيد » « 5 » براى ما روايت شده كه آن حضرت فرموده است : به خدا قسم آنها دزدى نكردند و يوسف هم دروغ نگفت ، و همچنين در باره آنچه كه ابراهيم ( ع ) فرمود « بلكه بزرگشان اين كار را كرده بپرسيد از آنها اگر حرف مىزنند » « 6 » فرموده است سوگند به خدا آنها آن كار را نكردهاند و ابراهيم هم دروغ نگفت ؟ امام صادق ( ع ) فرمود : اى صيقل نظرتان در اين مورد چيست ؟ عرض كردم جز تسليم به رأى شما ما نظر ديگرى نداريم ، راوى گويد : پس آن حضرت فرمود : خداوند دو چيز را دوست و دو چيز را دشمن دارد خراميدن « با غرور راه رفتن » در بين دو صف ( از لشكر اسلام و كفر را ) دوست دارد و دروغ را در اصلاح بين مردم مىپسندد ، و خراميدن در راهها و كوچهها ، و دروغ را در غير اصلاح مردم دشمن دارد ، بنا بر اين ابراهيم ( ع ) كه فرمود : « بلكه
هامش
( 2 ) خصال صدوق ، ج 1 ، ص 43 .
( 3 ) اصول كافى ، ص 467 .
( 4 ) اصول كافى ، ص 466 .
( 5 )أَيَّتُهَا الْعِيرُ إِنَّكُمْ لَسارِقُونَ: يوسف - 70 .
( 6 )بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هذا فَسْئَلُوهُمْ إِنْ كانُوا يَنْطِقُونَ: انبياء - 63 .