شهر را سپردند .
9 - گفتار در بيان محاربهء پاشايان روم با اشرف افغان و خاتمهء كار خاقان فردوس مكان :
در سال سوم جلوس اشرف احمد پاشا والى بغداد از طرف دولت عثمانيه بسردارى منصوب ، و با فوجى عظيم باتفاق خانك پاشا حاكم ببه « 1 » 183 و عبد الرحمن پاشا حاكم همدان ، و قرا مصطفى پاشا حاكم موصل ، بطلب خاقان مغفور شاه سلطان حسين و تسخير ملك متصرف فيه افاغنه مأمور گشته ، وارد همدان ، و از آنجا جمعى را به ديرآباد « 2 » 184 شهرجرد « 3 » 185 و فراهان فرستاده ، و ايلچى نزد اشرف روانه و پيغام دادند : كه افاغنه طايفهاى بىپا و سر و بدون اهليت مالك سرير و افسرند . چون پادشاهان وارث پادشاهان مىباشند ، خاقان سعيد را بايشان سپرده ، از راه و رسم سلطنت عارضى كناره گيرند . اشرف نيز از اصفهان عازم گلپايگان گشته ، چاپار فرستاده ، پادشاه مغفور را كه در اصفهان مىبود ، از دم تيغ جفا شربت شهادت چشانيد ، و سر او را نزد ايلچى روم فرستاده ، جواب ايشانرا بسيف و سنان محول ساخت .
اين معنى نايرهافروز خشم روميه گشته ، احمد پاشا سردار روم با پاشايان و عساكر آن مرز و بوم از همدان رايتافراز هجوم شده در شهرجرد « 4 » تلاقى فريقين ، و اشتعال نواير شور و شين 186 بين العسكرين گرديد . روميه مغلوب و مقهور شده ، رخت عزيمت بوادى هزيمت كشيدند . 187 اشرف نيز عازم اصفهان شد . در سال ديگر مجددا احمد پاشا بهمدان لواى عزم افراخته و طرح مصالحه انداخته ، بناى « 5 » ممالك و تعيين حدود و تجديد سنور 188 به اين نهج و دستور كردند كه ولايت خوزستان و لرستان فيلى با كزاز و زنجان و سلطانيه
هامش
( 1 ) - در نسخهء « ب » : « بابان » و در نسخهء « و » : « بابون » آمده است . رجوع بتعليقات شود .
( 2 ) - در نسخهء « ب » : « ديزآباد » و در نسخهء « و » : « روزآباد » آمده است .
( 3 ) - در نسخهء « ب » و « و » : « شهرگرد فراهان » آمده است .
( 4 ) - در نسخهء « ب » و نسخهء « و » : « شهرگرد » آمده است .
( 5 ) - در نسخهء « و » « افراز » بجاى « بناى » آمده است .