ب - كنترل راههاى مدينه
پيامبر بزرگوار اسلام براى مبارزه با هر نوع اقدام جاسوسى دشمن دستور داد تمام راههاى مدينه را زير نظر بگيرند و هر گونه رفت و آمدى را كنترل كنند . ستون پنجم قريش كه چنين ديد ، زنى را مأمور كرد تا تحركات داخل مدينه را به مكيان گزارش دهد .
شايد به دليل اينكه انجام چنين مأموريتى براى زنان ناممكن مىنموده آن زن از چنگ مأموران كنترل رهيد . با اين حال ، خداى بزرگ پيامبرش را از اين امر آگاه ساخت و حضرتش دستور داد كه آن زن را دستگير كنند . « 1 »
تكميل سپاه در طول راه
سپاهى كه رسول خدا ( ص ) قصد اعزامش را داشت ، تعداد اندكى نبود . روشن است كه اگر لشكرى انبوه در مدينه گرد مىآمد و از آنچه اعزام مىشد ، خواه ناخواه اخبارش به بيرون درز مىكرد . از اين رو ، حضرتش به قبيلههاى اطراف مدينه پيام داد كه به شهر نيايند ، بلكه آماده باشند و در نقاط معينى به آن حضرت بپيوندند . « 2 »
پيامبر خدا ( ص ) با اين شيوه موفق شد سپاهى انبوه را به گونهاى حركت دهد كه دشمن از مقصدش بىاطلاع بماند . حوادث بعدى نشان داد كه اين رفتار نه به خاطر ترس از قريش يا غافلگير ساختن آن بود ، بلكه بيش از هر چيز به خاطر آن بود كه مىخواست مكه بدون خونريزى گشودهشود . آن حضرت پيش از حركت سپاه بهدرگاه خداوند چنين عرضه داشت :
« اللَّهُمَّ خُذِالْعُيونَ وَ الاخبارَ عَنْ قُرَيْشٍ حَتَّى نَبْغَتَها » « 3 »
بار پروردگارا ! چشم و خبر را از قريش بگير تا ناگهان بر او وارد شويم .
د - نظم كامل در سپاه اسلام
با آنكه سپاه اسلام يك جا و از يك نقطه حركت نكرد ، نظم كامل بر آن حكمفرما بود .
هامش
( 1 ) - مغازى ، ج 2 ، ص 608 .
( 2 ) - پيامبر و آيين نبرد ، ص 452 ؛ مغازى ، ج 2 ، ص 610 .
( 3 ) - السيرة النبويه ، ج 4 ، ص 39 .