پبامبر خدا ( ص ) و مسلمانان از زمان ظهور اسلام بيشترين اذيت و خسارت را از مكيان ديده بودند . اينك كه حكومت اسلامى قدرت كافى يافته بود ، تحمل وجود مردمى چنين عنود و سرسخت ، دليل معقولى نداشت .
اعلام بسيج عمومى
فتح مكه كار آسانى نبود و اقدام رسول خدا ( ص ) بايد آخرين اقدام مىبود ، چرا كه در صورت شكست اين عمليات ، قريش نيروى دوبارهاى مىگرفت و حملههايش را عليه مدينه از سر مىگرفت . از اين رو ، پيامبر خدا ( ص ) بسيج عمومى اعلام كرد و از مسلمانان مدينه و نيز قبيلههاى اطراف خواست كه خود را براى نبردى سخت آماده سازند .
اقدامهاى امنيتى و نظامى
براستى انجام يك عمليات نظامى گسترده و پوشيده داشتن اخبار و اطلاعات آن تا زمان انجام عمليات كار بس دشوارى است . رسول خدا ( ص ) در جريان فتح مكه اين كار را با موفقيت كامل انجام داد و دشمن را بطور كامل غافلگير ساخت . اقدامهاى حضرتش در اين راستا چنين بود :
الف - اعلام نكردن مقصد
رسول خدا ( ص ) از همان آغاز كه تصميم به فتح مكه گرفته بود ، مقصد حركت را پوشيده داشت ؛ حتى نزديكترين افراد از آن بىخبر بودند . با آنكه مردم مىدانستند كه جنگى در پيش است ، ولى نمىدانستند كه كجا و با چه كسانى . آن حضرت براى هر چه بيشتر پنهان ماندن مقصد حركت ، يكى از فرماندهان را در رأس هشت نفر به يكى از ناحيههاى اطراف اعزام كرد ، شايد به اين منظور كه مردم تصور كنند كه او خود نيز قصد عزيمت به آن ناحيه را دارد . « 1 »
هامش
( 1 ) - ر . ك . السيرة النبويه ، ج 4 ، ص 39 ؛ مغازى ، ج 2 ، ص 608 .