د - فراهم شدن زمينه براى خروج مسلمانان از مكه
بر اساس پيمان حديبيه ، اگر كسى از مسلمانان مكه به مدينه پناهنده مىشد ، حكومت اسلامى ملزم بود كه او را به قريش تحويل دهد . رسول خدا ( ص ) نيز خود را به اجراى اين قرار داد متعهد مىدانست و در چند مورد مسلمانان را به مكه بازگردانيد ، اما يكى از افراد به نام ابوبصير كه بر اساس پيمان حديبيه به مكه بازگردانيده شد ، در راه مأموران محافظ خود را كشت و به مدينه بازگشت . رسول خدا كه زبردستى او را ديد فرمود : واى بر مادرش اگر او مردانى مىداشت . جنگ به راه مىانداخت . « 1 »
ابوبصير از مدينه خارج شد و در راه كاروانهاى قريش كمين كرد و به آنها دستبرد مىزد . مسلمانان مكه وقتى چنين ديدند ، فرصت را غنيمت شمرده ، به او پيوستند و مرتب براى كاروانهاى قريش ايجاد مزاحمت مىكردند و كسى هم به آنها دست نمىيافت . قريش كه درمانده شده بودند از قرارداد چشم پوشيده ، از رسول خدا ( ص ) خواستند كه آن عده را به مدينه راه دهد . به اين ترتيب تعدادى حدود هفتاد تن از مسلمانان توانستند به آغوش حكومت اسلامى پناه ببرند ، در حالى كه قريش كوچكترين واكنشى نتوانستند نشان دهند . « 2 »
هامش
( 1 ) - سيرهء ابن هشام ، ج 3 ، ص 338 ؛ تاريخ پيامبر اسلام ، آيتى ، ص 374 - 375 .
( 2 ) - ر . ك . سيرهء ابن هشام ، ج 3 ، ص 337 - 339 .