بهبود وضع اقتصادى مسلمانان
پس از جنگ احزاب ، وضع اقتصادى مسلمانان رو به بهبود نهاد . منبع اصلى درآمد مسلمانان گذشته از درآمد اندكى كه از راه كشاورزى به دست مىآمد ، غنيمتهايى بود كه در جنگها نصيب آنان مىشد . اموالى كه در جنگ احزاب و چند نبرد پس از آن به دست مسلمانان افتاد ، به قرار زير است :
1 - جنگ خندق : با آنكه مسلمانان در اين جنگ در محاصرهء دشمن بودند غنيمتهاى زيادى به دست آوردند . علت آن هم سرعت فرار و دستپاچگى احزاب بود . قبيلهء غطفان همان قبيلهاى كه رسول خدا ( ص ) پيشنهاد يك سوم خرماى مدينه را در ازاى ترك جنگ به او داد وقتى خبر فرار قريش را شنيد ، سر از پا نشناخته رو به گريز نهاد و اموال زيادى از خود به جاى نهاد . « 1 »
2 - غزوهء بنى قريظه : علاوه بر اسيران فراوانى كه در اين جنگ به دست مسلمانان گرفتار شدند ، مالهاى فراوانى نيز به غنيمت درآمد . رسول خدا ( ص ) تعداد زيادى از اسيران را فروخت و با بهايشان اسلحه و تجهيزات نظامى خريدارى كرد . نخلستانهاى بنىقريظه هم ميان مسلمانها قسمت شد . مقدار زيادى اسلحه نيز جزو غنيمتها بود ، از جمله پانصد شمشير ، هزار نيزه ، سيصد سپر ، پانصد زره ، از انواع گوناگون ، همچنين تعداد چهار هزار گوسفند بهرهء مسلمانان گرديد . « 2 »
3 - ديگر نبردها : مقدار زيادى غنيمت نيز از جنگهاى ديگر نصيب مسلمانان شد .
براى مثال ، در جنگ بنىمصطلق تعداد دويست شتر و پنج هزار گوسفند به غنيمت درآمد .
وضع مالى حكومت اسلامى بگونهاى رونق يافت كه رسول خدا ( ص ) توانست به مكيان قحطى زده كمك كند . با وجود آنكه ميان آن حضرت و بتپرستان مكه روابط خصمانه برقرار بود ، وقتى خبر وضع رقت آور مردم را شنيد ، به عنوان يك كار انسان دوستانه ، مقدارى مواد خوراكى فرستاد تا در ميان تهيدستان تقسيم شود . « 3 »
هامش
( 1 ) - محمد رسول الله ، ص 234 .
( 2 ) - تاريخ روضة الصفا ، مير خواند ، ج 2 ، ص 362 ، انتشارات خيام .
( 3 ) - تاريخ يعقوبى ، ج 2 ، ص 56 .