اتحاد با مصر و عبريان در درياى سرخ نيز كشتيرانى كردند و حتى معروف است كه با كشتيهايى به دستور نخائوى دوم ، فرعون مصر ، مسافرتى به دور افريقا انجام دادهاند . به علاوه ، بازرگانى زمينى آنان نيز توسعه داشت و كاروانهاى بازرگانىشان در سوريه و بين النهرين فعاليتهايى داشتند . در قرن هشتم ق . م آشوريها حملات خود را به سوريه آغاز كردند و سرزمين فنيقيها را با وجود مقاومت اهالى ، به اطاعت خويش درآوردند و پس از آن ، اين ناحيه به تصرف مصريها و بابليها و از حدود سال 538 ق . م به تصرف پارسها درآمد .
عبريان كه از نژاد مديترانهاى بودند و مانند فنيقيها به زبان سامى تكلم مىكردند ، در آغاز از اقوام بيابانگرد بين النهرين و عربستان به شمار مىآمدند و بتدريج به نواحى غربى و مخصوصا ناحيهء سينا متوجه شدند . آنان به قبايل چندى تقسيم شده بودند و منحصرا از طريق پرورش خر و بز و گوسفند روزگار مىگذراندند و بيشتر وقتشان به جنگهاى داخلى يا جنگ با همسايگان مىگذشت . عبريها به خدايان متعدد عقيده داشتند و پرستش توتمها و احترام به ارواح كه آميخته با ساحرى و پرستش اشياء بود در بين آنان رواج داشت . . . برخى از قبايل يهود ظاهرا همراه با هيكسسها ( چوپانان ) به سرزمين مصر قدم گذاشتند ؛ اما چون مورد آزار و شكنجه قرار گرفتند ، از مصر گريخته در شبه جزيرهء سينا به همكيشان خود پيوستند و در همين زمان موسى ( ع ) ظهور كرد و اقوام يهود را به اتحاد باهم واداشت و مذهبى ملى براى آنان آورد . . . پس از موسى ( ع ) عبريان به تصرف فلسطين ، مسكن كنعانيها ، يعنى اقوامى كه از نظر نژاد و زبان با آنان خويشى داشتند ، پرداختند و پس از مدتها جنگ ، به زحمت ، گروهى از آنان را به اطاعت خود درآوردند و در بين آنها ساكن شدند . . . پس از اين پيروزى ، جنگهاى تازهاى عليه اقوام جنوب و مشرق كه خويشى و قرابتى باهم داشتند ، مانند عمالقه « 1 » ، ادوميها « 2 » ، موآبيها « 3 » و عمونيها « 4 » ، عليه فيليستنها « 5 » كه از راه دريا وارد فلسطين شده و ظاهرا از مردم اژه و از
هامش
( 1 ) .Amaleeites( 2 ) .Edomites( 3 ) .Moabites( 4 ) .Ammonites( 5 ) .Philistins