سير او گرديد « 37 » . »
بدينسان مىبينيم كه بر خلاف آنچه كه تاكنون گمان ميرفت ، محمد بن محمود بن احمد طوسى سلمانى است ، كه نام سيراف را به صورت كهنتر آن ضبط كرده نه ياقوت حموى . زيرا وى كتاب عجايب المخلوقات خود را نزديك به پنجاه سال پيش از معجم البلدان ياقوت نوشته است .
ياقوت در معجم البلدان ( 623 . ه ) مىنويسد :
ايرانيان در كتاب دينى خود اوستا كه نزد آنان بمنزله تورات و انجيل ، نزد يهوديان و عيسويان است ذكر ميكنند ، كه وقتى كيكاوس به آسمان صعود كرد و از نظر مردم نهان گرديد ، خداوند بباد امر كرد كه او را به زمين افكند . پس در سيراف سقوط كرد ، و شير و آب خواست تا بياشامد . به او شير و آب دادند آن مكان را از آن پس « شيرآب » ناميدند ، و آن نام سپس به « سيراف » تبديل شد « 38 » .
داستان پرواز كيكاوس به آسمان ، در بسيارى از منابع دينى و ادبى ايران ، چون بندهشن ، دينكرت ، شاهنامه و تاريخ بلعمى آمده است « 39 » .
داستان پرواز او را منابع گوناگون چنين نوشتهاند :
« كيكاوس . . . . يكى از پادشاهان نامى بوده . . . . ليكن بواسطه خودسرى . . . . مكرر در مخاطره بزرگ افتاد . از جمله آنكه ديوها تحت اوامر او درآمده بودند ، و براى خلاصى خود از قيد كيكاوس بحيلهاى متوسل شدند .
توضيح آنكه بتوسط ديوى كه به صورت پيشخدمت كاوس درآمده بود ، بشاه القاء كردند كه بايد بپادشاهى روى زمين قناعت نكرده سر گردش آفتاب را بفهمد .
كاوس فريب خورده علماء را جمع نمود و از آنها پرسيد كه مسافت ماه از زمين
هامش
( 37 ) - عجايب المخلوقات محمد بن محمود بن احمد طوسى سلمانى - بكوشش دكتر منوچهر ستوده ص 42 .
( 38 ) - معجم البلدان ياقوت حموى ج 1 ص 294 چاپ بيروت .
( 39 ) - كيانيان نوشته آرتور كريستنس - ترجمه دكتر ذبيح اللّه صفا - ص 95 .