حدود قرن 6 ) معروف به ابن حمزه طوسى صاحب كتاب وسيله به استحباب استقبال قائل شده است . ( رجوع شود به كتاب وسيله از جمله متون كتاب جوامع الفقهيه اواخر كتاب طهارت ، فصل مربوط به احكام اموات )
در كتاب الفقه على المذاهب الاربعه به مالكيه نسبت داده است كه بر خلاف مذاهب ديگر استقبال ميت را مندوب دانستهاند . ( ج 1 ص 535 چاپ سوم مطبعه استقامت ، قاهره ) .
عجيب اين است كه كتاب خلاف شيخ طوسى كه براى طرح مسائل خلافى تصنيف شده است اين مسأله را ابدا مطرح نكرده است . به برخى از كتب مالك و مالكيه كه در اختيار اينجانب بود مانند : مدونه الكبرى تأليف امام مالك بن انس و بداية المجتهد و مقدمات ابن رشد مالكى اندلسى نيز مراجعه شد اين مساله را مطرح نكرده بودند .
از سخن بعضى از حنابله نيز بيش از استحباب استفاده نمىشود . ابن قدامه در كتاب مغنى گفته است :
فصل و السنة ان يلحد قبر الميت . . . و يصنع الميت فى اللحد على جنبه الايمن مستقبل القبله بوجهه ( مغنى ابن قدامه ج 2 ص 498 طبع سوم ورثه سيد محمد - رشيد رضا ) »
ابن حمزه در كتاب الوسيله الى نيل الفضيله در بخش مربوط بدفن مردگان مىنويسد كه احكام مربوط بدفن از واجب و مستحب و حرام و مكروه چهار است .
« فالواجب شيئى واحد و هو دفنه »
امر واجب تنها يكى است و آن به خاك سپردن مرده است . وى استقبال از قبله را بهنگام دفن از امور مستحب بشمار آورده است . از آنچه گذشت به خوبى ميتوان دريافت كه پارهاى از فرق مسلمان استقبال از قبله را بهنگام تدفين مردگان واجب نشمردهاند . بنابراين قبلى نبودن مقابر نميتواند دليل نامسلمان بودن صاحبان آنها باشد .
سبب بسوى قبله به خاك سپردن مردگان را ابن بابويه ( در گذشته بسال
جغرافياى تاريخى سيراف ( فارسى ) — صفحة 148
مساهمون: محمد حسن سمسار
ص١٤٨